طب اكبرى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٠.٨١

فهرست تفصيلى

[ 1475 ] مقالهء هشتم : در نفّاطات ( نفّاخات ) ؛ كه بثور شبيه به سوختگى آتش است .

[ 1476 ] مقالهء نهم : در شرى ؛ كه بثور مسطحهء مايل به سرخى است كه برخى سرخ و برخى بزرگ و با خارش است و از ثوران بخارات خون صفراوى يا بلغم بورقى است .

[ 1477 ] مقالهء دهم : در ماشرا ؛ كه به سه معنى به‌كاررفته‌است و در اصطلاح متأخرين ، ورم چهره است كه از مادهء تيز مركب با صفرا است .

[ 1478 ] مقالهء يازدهم : در طاعون ؛ كه بثرهء ريز - و گاهى بزرگ - است كه با سوزش و سبز يا سياه يا زرد يا سرخ است و معمولا در گوشت‌هاى غددى چون زير بغل ، بيخ ران و زبان مىافتد .

[ 1479 ] فايده : درمان خفقان و غشى عارض بر طاعون .

[ 1480 ] غذاى اين مرض .

[ 1481 ] تنبيه : بحث از جواز يا عدم جواز فصد در اين مرض و اختلافات اطباء در آن و شرايط مجوزين فصد و درمان عوارض سوء احتمالى فصد .

[ 1482 ] مضرت فراوان روغن كنجد - حتى اگر در چراغ اتاق هم بسوزد - در طاعون .

[ 1483 ] مقالهء دوازده : در آماس‌هاى زير بغل ، پس گوش و بن ران ( اورام المغابن ) .

[ 1484 ] مادهء اين اورام يا از دفع طبيعت است و يا در بحران .

[ 1485 ] شرايط استعمال رادعات در اين آماس‌ها طبق قول مجوّزين آن .

[ 1486 ] مقالهء سيزدهم : در آكله ( خوره ) ؛ كه خوردگى و فساد و تعفن اعضاست .

[ 1487 ] مقالهء چهاردهم : در دمل ؛ كه بثرهء بزرگ سرخ‌رنگ است كه در ابتدا درد شديد آرد .

[ 1488 ] ذكر ادويهء منضجه و مفجّره .

[ 1489 ] فايده : تدابير ابتداى ظهور دمل و نيز تدبير كسى كه هر سال دمل درمىآورد .

[ 1490 ] مقالهء پانزدهم : در دبيله ؛ كه ورمى بزرگ و بىدرد و ماده‌اش غليظ است .

[ 1491 ] نوعى از دبيله به نام دبيلهء منكوسه .

[ 1492 ] فايده : تدابير كلى دبيلهء احشاء .

[ 1493 ] مقالهء شانزدهم : در خراج ؛ كه هر ورم متمايل به جمع كردن چرك است .

[ 1494 ] طريق شكافتن اورام و قواعد جراحى آن‌ها .

[ 1495 ] مقالهء هفدهم : در اوذيما ؛ كه ورمى نرم سفيد و بىدرد است كه از فساد مزاج يا فزونى بلغم افتد .

[ 1496 ] مقالهء هجدهم : در ورم ريحى .

[ 1497 ] فايده : محل اجتماع ريح در بافت‌هاى مختلف بدن .