طب اكبرى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٠.٥٧

فهرست تفصيلى

[ 909 ] فصل دوازدهم : در دبيلة المعده ؛ يعنى محلى در درون عضو ايجاد شود كه ماده در آن جمع شود و تبديل به چرك شود .

[ 910 ] فايده : اگر خون يا ريم در اين مرض برآيد ، غالبا مرگ‌آور است .

[ 911 ] فصل سيزدهم : در قروح و بثور معده .

[ 912 ] فرق قرحهء معده و امعاء و فم معده .

[ 913 ] فصل چهاردهم : در نفخه ؛ يعنى دم كردن معده و شكم كه از سه سبب است .

[ 914 ] اول : سوء مزاج سادهء بارد در معده افتد و در نتيجه حرارت غريزى ضعيف شود و نضج طعام كامل نشود و در نهايت باعث توليد بخار شود .

[ 915 ] دوم : غذايى زياد يا پررطوبت يا نفّاخ ذاتى خورده شود .

[ 916 ] سوم : اخلاط رديهء معده نفخ آورند .

[ 917 ] فصل پانزدهم : در جشاء ؛ يعنى آروغ و تقسيم آن به طبيعى و غير طبيعى .

[ 918 ] فصل شانزدهم : در تثاؤب ؛ يعنى دهن‌دره و فازه .

[ 919 ] فصل هفدهم : در تمطّى ؛ يعنى خميازه .

[ 920 ] فايده : ذكر ادويهء مفيد جهت دفع ريح و نفخ معده .

[ 921 ] فصل هيجدهم : در قىء و غثيان و تهوع و تقلب النفس كه به‌حسب سبب بر نه قسم است .

[ 922 ] تعريفى اين چهار واژه و فرق آن‌ها

[ 923 ] سبب كلى اين حالات

[ 924 ] اول : تولد صفرا در معده باعث اين حالات شود .

[ 925 ] دوم : تولد بلغم در معده سبب اين حالات شود .

[ 926 ] فايده : مادهء بلغم تا در طبقات معده فرونرفته بايد زود زايل شود و گرنه بدون ادويهء قويه زايل نشود .

[ 927 ] سوم : تولد سودا در معده سبب اين حالات شود .

[ 928 ] چهارم : اخلاط مذكوره از اعضاى مجاور بر معده ريزند .

[ 929 ] فايده : قبل از تنقيهء عضو بيمار مشارك در اين قسم ، نبايد دست به تقويت معده زد .

[ 930 ] پنجم : ماده از تمام بدن منعصر شود و بر معده ريزد .

[ 931 ] ششم : فساد غذا باعث اين حالات شود .

[ 932 ] هفتم : سوء مزاج و ضعف در معده افتد .

[ 933 ] هشتم : ماده بر سبيل بحران در معده ريزد .

[ 934 ] نهم : كرم معده باعث اين حالات شود .

[ 935 ] فصل نوزدهم : در قىء الدم ؛ كه چندگونه است .

[ 936 ] اول : شكاف رگى در مرى يا معده .