طب اكبرى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٤٢٢
فصل [ دوازدهم ] : در ورم لثه
[ 602 ]
فصل [ يازدهم ] : در صرير الاسنان فى النوم
فصل [ يازدهم ] : در صرير الاسنان فى النوم
« 1 » يعنى برهم سائيدن دندان در خواب . و سببش ضعف عضلات فكّين است . و اين حالت ، بيشتر به كودكان افتد و پس از رسيدن به بلوغ ، زايل شود ؛ جهت غلبهء حرارت ذاتى . و ايضا ، كيفيت مذكور در ابتداء سكته و صرع و تشنّج و فالج و تولد كرمان در شكم و هنگام نافض و درد شديد عارض مىگردد و به اسبابى كه در مطوّلات مذكور است .
علاج : آنجا كه رطوبت دماغ سبب باشد ، بهر تنقيه سر ، ايارجات خورند و غرغره به كار برند . و براى تقويت دماغ و قوت اعصاب ، روغن‌هاى خوشبوى قابض چون روغن قسط و خلوق بر گردن بمالند . و امر به تدهين عنق ، جهت آن است كه وى مبداء عضلات فكّين است .
[ 603 ]
فصل [ دوازدهم ] : در ورم لثه
فصل [ دوازدهم ] : در ورم لثه
« 2 » يعنى آماس گوشت بن دندان . و اين ، سه‌گونه است :
يكى : آنكه دموى بود و علامتش سرخى لثه است و وجود وجع و ضربان و زيادتى آماس و ديگر آثار غلبهء خون ظاهر بودن .
علاج : رگ قيفال و چهار رگ بگشايند يا وضع محاجم نمايند به‌حسب احتياج . و اگر به اين‌قدر مطلب حاصل نشود ، بهر اسهال ، مطبوخ فواكه و هليلهء زرد و شاه‌تره نوشند .
و جهت ردع ماده ، به طبيخ عدس و گشنيز خشك و گلنار و آس و صندل سرخ و فوفل و سماق مضمضه كنند . و شيرهء خرفه و عنب الثعلب و لسان الحمل در دهن دارند . و
( 1 ) . قاموس القانون : Grinding of teeth ; odontoprisis ; stridor dontium . ( 2 ) . قاموس القانون : Gingivitis ; inflammation of the gum .