طب اكبرى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٣٨٧

فصل [ پانزدهم ] : در كثرت لعاب و سيلان وى از دهن

[ 554 ]

فصل [ پانزدهم ] : در كثرت لعاب و سيلان وى از دهن

فصل [ پانزدهم ] : در كثرت لعاب و سيلان وى از دهن

چه در خواب و چه در بيدارى .

اين مرض را دو سبب است :

يكى ، حرارت و رطوبت ؛ خاصه كه در معده باشد . و علامت وى ، آن است كه در شكم تهى و به تقليل غذا ازدياد پذيرد لعاب به واسطهء اشتداد حرارت و ذوبان رطوبت ؛ پس در خواب ، لعاب بسيار سايل شود و در بيدارى بزاق كثير آيد . و در سيرى چه در خواب و چه در بيدارى آب دهان كمتر شود .

علاج : رگ باسليق زنند و ربّ به و غوره و انار بنوشند . و فواكه قابضه چون سيب و به و زعرور تفكّه كنند . و به طبيخ سماق و عدس و گل سرخ و اطراف آس و توت [ و ] گلنار مضمضه كنند . و كاسنى تازه با قدرى نمك نيم‌كوفته بخورند . و اين همه ، بهر تسكين حرارت و تنشيف و تقطيع رطوبت است .

دوم : برودت و رطوبت بلغمى كه در معده گرد آيد به كثرت . و علامت وى ، ضعف هضم است و غلظت و لزوجت لعاب و ترشى دهن .

علاج : شبت و تخم ترب و اصل السّوس بجوشانند و طبيخ وى بنوشند و قىء كنند . و اطريفلات و جوارشات گرم چون كمونى و فوتنجى بلع نمايند . و سويق گندم با قدرى خردل تناول فرمايند و بر نهار ، مرى تجرع كنند و كندر و مصطكى بخايند .