طب اكبرى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٣٨٤

فصل [ دوازدهم ] : در بثور الفم

[ 550 ]

فصل [ يازدهم ] : در تقشر

فصل [ يازدهم ] : در تقشر

« 1 » كه بر زبان و سقف حنك و شدقين و عمور افتد . تقشر ، پوست جدا شدن است از سقف حنك كام و شدقين هر دو طرف دهن . و عمور ، جمع عمر است و عمر ، گوشت فىمابين دندان [ است ] . و سبب تقشر ، بخار گرم خلندهء تيز است كه از بدن خيزد و غشا را كه مجلّل اين اعضا است بسوزد و خشك كند و رطوبت را كه به سبب وى است اتّصال اجزاء عضو فانى سازد ؛ پس بالضّرور جدا شود پوستى باريك .

علامت وى ، آن است كه : چون آدمى دهن خود را يا كام را به خرقه بمالند ، جدا شود از آنها پوست‌هاى باريك سپيد شبيه به پوست پياز و درد نكند .

علاج : رگ زنند و مطبوخ هليله دهند و آس و گلنار و گل سرخ در سركه بجوشانند و بدان مضمضه كنند . و اولى در علاج اين مرض ، استعمال چيزى است كه جامع تليين بود مع القبض .

[ 551 ]

فصل [ دوازدهم ] : در بثور الفم

فصل [ دوازدهم ] : در بثور الفم

« 2 » سبب آن تبثر ، خون حادّ است كه قدرى صفرا با وى مختلط شود . و در اين مرض ، وجع به شدّت مىباشد به حدّى كه از خائيدن اشيا بازمىدارد .

علاج : فصد كنند و بهر استفراغ ، مطبوخ هليله دهند و ابتدا مضمضه نمايند به سركه كه گل سرخ و عصى الراعى و برگ عنب الثعلب و برگ و بيخ كاسنى و گشنيز و عدس در وى جوشانيده باشند .

( 1 ) . قاموس القانون : Exfoliation ; to peel off ; to scale . ( 2 ) . قاموس القانون : Aphthae ; stomatitis ; vesicular stomatitis .