طب اكبرى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٠.٤٨

فهرست تفصيلى

[ 697 ] امكان خروج خون از ريه در اثر انفجار رگى در اثر باد غليظ درون آن رگ .

[ 698 ] امكان خروج خون از ريه در اثر انفجار رگى در اثر نزلهء رقيق سر .

[ 699 ] امكان خروج خون از ريه در اثر آماس ريه .

[ 700 ] ششم : خون از سينه برآيد ؛ به سبب شكافتن رگ‌هاى وى از امور خارجيه يا داخليه .

[ 701 ] فايده : روش درمان شكافتن رگهاى سينهء جوانى در اثر سرما توسط جالينوس .

[ 702 ] هفتم : خون از مرى ، معده ، جگر و يا سپرز برآيد .

[ 703 ] فايده : پرهيزات لازم براى مبتلاى به نفث الدم .

[ 704 ] فايده : چيزهاى سودمند براى اين بيمار .

[ 705 ] تنبيه : در همهء انواع نفث الدم ، قوابض مفيدند . و ذكر برخى از آنها .

[ 706 ] تدبير جلوگيرى از افسرده و بسته شدن خون در ريه .

[ 707 ] فصل هفتم : در نفث المده ؛ يعنى برآمدن چرك از ريه ؛ كه يا از تقيح ذات الريه يا ذات الجنب است ، يا از قرحهء ريه ( سل ) ، يا از سر باز كردن دبيلهء معده ، يا ورم اجزاى دهان و يا از انفجار آماس سينه .

[ 708 ] فايده : تدبير صورتى كه ورم شش و سينه بدون تقيح منفجر شود .

[ 709 ] فصل هشتم : در آماس شش ( ذات الريه ) كه بر سه قسم است و ماده‌اش هم غالبا خون و بلغم است .

[ 710 ] اول : از مادهء گرم .

[ 711 ] فايده : علائم آنكه ورم و جراحت در قصبهء ريه و يا بثورات در ريه است .

و نيز علامت چركين بودن كه يا هنگام تحليل ماده و يا انفجار ورم يا انتقال آن است .

[ 712 ] فايده : علائم ريم كردن و گشاده شدن ورم . و اسباب گشودن آن قبل از پختگى و چارهء درمان آن در اين صورت .

[ 713 ] دوم : از بلغم سادهء بىعفونت .

[ 714 ] سوم : از آماس صلب ؛ كه ماده‌اش يا گرم بوده كه با تحليل جزء لطيفش متحجر شده است . و يا سوداوى يا بلغم غليظ است .

[ 715 ] فايده : امكان ايجاد سنگ در ذات الريهء صلب و رؤيت آن توسط برخى .

[ 716 ] تنبيه : تدابير لازم پس از گشودن آماس صلب . و نيز تدابير پس از پختن آن جهت گشادنش .

[ 717 ] فصل نهم : در سلّ ؛ كه همان قرحهء ريه است . و يا از نزلهء سر ايجاد مىشود ، يا از ريم كردن و زخم شدن ذات الريه ، يا از زخم كردن مادهء ذات الجنب يا ذات الصدر به هنگام پختن و دفع مادهء آن‌ها و يا به سببى درونى يا برونى كه رگى را در سينه بگشايد و ريه را زخم كند ؛ ولى غالبا همان نزلهء تيز است .