طب اكبرى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٠.٤٧

فهرست تفصيلى

[ 670 ] سيزدهم : از امتلاى معده كه منع انبساط ريه كند .

[ 671 ] چهاردهم : از خناق .

[ 672 ] فايده : ذكر چند قاعدهء مختصر و مفيد در امراض ريوى .

[ 673 ] فصل چهارم : در انتصاب النفس ؛ نوعى سختى تنفس شديد است كه مبتلا به آن تا سر پا است نايستد نمىتواند نفس بكشد .

[ 674 ] تنبيه : ثمرهء اختلاف در ترادف و تفرق لفظ ربو و ضيق النفس .

[ 675 ] فصل پنجم : در سعال ؛ يعنى سرفه ؛ كه به‌طور كلى يا از سوء مزاج ساده يا مادى است ، يا از آماس و بثور و قروح ريه ، يا ورود اشياى خارجى به ريه و يا به مشاركت ساير اندامها .

[ 676 ] اول : از سوء مزاج گرم سادهء ريه .

[ 677 ] دوم : از خون صفراوى در ريه كه احداث لذع و تمدد كند .

[ 678 ] سوم : از مادهء رقيق گرم كه پيوسته از سر به قصبهء ريه آيد و ايجاد لذع و حرقت كند .

[ 679 ] فايده : مطالبى مفيد دربارهء نفث و شرايط دفع ماده توسط نفث .

[ 680 ] چهارم : از سوء مزاج بارد كه در شش افتد .

[ 681 ] فايده : سفيد مايل به سبزى را رصاصى نامند .

[ 682 ] پنجم : از ماده‌اى كه از سر به ريه آيد و در آنجا غليظ شده و حبس شود .

[ 683 ] تنبيه : تعريف خلط پخته و علامت آن .

[ 684 ] ششم : از رطوبت ، كه در شش و سينه زياد بشود .

[ 685 ] هفتم : از يبوست و حرارت شش .

[ 686 ] هشتم : از خشونت در ريه به سبب غبار ، دخان يا فرياد شديد .

[ 687 ] نهم : از جراحت اعضاى مجاور ريه .

[ 688 ] دهم : از بثورات شش .

[ 689 ] يازدهم : به مشاركت معده .

[ 690 ] امكان حدوث سرفه از غلبهء سودا بر ريه .

[ 691 ] فصل ششم : در نفث الدم ؛ يعنى برآمدن خون از دهان كه بر هفت قسم است .

[ 692 ] اول : خون از اجزاى دهان باشد .

[ 693 ] دوم : خون از زالوى موجود در حلق باشد .

[ 694 ] سوم : خون از سر به كام ريزد .

[ 695 ] چهارم : خون از جراحت حنجره يا قصبهء ريه برآيد .

[ 696 ] پنجم : خون از ريه برآيد ؛ به سبب ضربه يا سقطه ، فرياد بلند ، ريزش خلط صفراوى حادّه يا مالحهء بورقيه بر ريه ، انصداع دهانهء عروق از امتلاء و يا سوء مزاج بارد مكثف ريه .