طب اكبرى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٠.٢٤

فهرست تفصيلى

[ 83 ] اسباب جزئيهء دوار كه عبارتند از اخلاط رقيقه يا غليظه يا رياح كثيره يا غليظه و يا به مشاركت اخلاط و رياح عضو ديگر است .

[ 84 ] قسم اول : دوارى كه مادهء آن از خون ، صفراء ، بلغم ، سوداء يا رياح در نفس دماغ باشد .

[ 85 ] قسم دوم : دوار شركّى ؛ يعنى ماده‌اش در عضو ديگرى باشد كه خود بر چهار صنف است .

[ 86 ] صنف اول : دوار به شركت مادهء معده كه چهار قسم است :

[ 87 ] اول : اخلاط بارده جمع شوند در معده .

[ 88 ] دوم : رياح بارده متولد شود در معده از اخلاط بارده .

[ 89 ] سوم : اخلاط حارّهء مرّيه در معده جمع آيند .

[ 90 ] چهارم : رياح حارّه در معده متولد شوند .

[ 91 ] صنف دوم : فضله در شرائين صدغين يا شرائين پس گوش يا شرائين سباتيّه جمع شوند و دوار آرند .

[ 92 ] صنف سوم : فضله در وداجين حاصل شود و دوار آرد .

[ 93 ] صنف چهارم : ماده ، در رحم يا مثانه يا كليه‌ها يا پاها يا ساق‌ها يا ران‌ها يا مراق جمع شود و دوار آرد .

[ 94 ] ساير اصناف دوار .

[ 95 ] دوار حادث از ضربه و سقطه .

[ 96 ] دوار حادث از حدوث ناگهانى سوء مزاج مختلف ساذج .

[ 97 ] دوار حادث از حركت زياد سر .

[ 98 ] دوار حادث از ضعف قلب مثل ناقهين .

[ 99 ] فايده : معنى « سوء مزاج مختلف » در كلام اطّباء .

[ 100 ] فصل پنجم : در سبات و تعريف آن .

[ 101 ] سبات حادث از سوء مزاج بارد مفرط ساده .

[ 102 ] سبات حادث از جمع رطوبات خام در مقدّم دماغ .

[ 103 ] سبات حادث از ارتفاع بخارات ردّيه .

[ 104 ] سبات حادث از ضربه بر صدغين .

[ 105 ] سبات حادث از شكستگى قحف .

[ 106 ] سبات حادث از تصاعد بخارات معده به سوى سر .

[ 107 ] سبات حادث از ارتفاع بخارات پست از ريه به سر .

[ 108 ] سبات حادث از تولد كرم در روده‌ها يا احتباس خون يا حيض يا نفاس در رحم .

[ 109 ] سبات حادث از پرخونى بدن .

[ 110 ] سبات حادث از رنج يا رياضت عنيف .