شرح التعرف لمذهب التصوف ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٤٣١
الباب الثامن باب فى خلق القدرة قولهم فى الاستطاعة
الباب الثامن باب فى خلق القدرة قولهم فى الاستطاعة
الباب الثامن باب فى خلق القدرة قولهم فى الاستطاعة
« اجمعوا انهم لا يتنفسون نفسا و لا يطرفون طرفة و لا يتحركون حركة الا بقوة بحدثها الله تعالى فيهم و استطاعة يخلقها الله تعالى لهم مع افعالهم لا يتقدمها و لا يتأخر عنها و لا يوجد الفعل الا بها » .
اجماع است اهل حق ، [ سنت و جماعت ] ، را كه خلق دمى نزنند و چشم برهم ننهند و يك جنبيدن نجنبند مگر به قوتى كه خداى تعالى نو پديد آرد اندر ايشان ، و توانايى كه بيافريند خداى عز و جلّ مر ايشان را با فعل بندگان برابر نه پيش از فعل و نه پس از فعل . و فعل موجود نيايد از بندگان مگر بدان قوتى كه خداى تعالى اندر ايشان آفريند .
و اين مسأله‌اى است بدانستن دشوار و اندر وى اختلاف است بر سه قول نزديك اهل حق ، [ سنت و جماعت ] : استطاعة مع الفعل است ؛ و معنى اين سخن آن است كه استطاعت بنده اندام وى نيست و لكن قوتى است كه خداى تعالى اندر اندام بيافريند بدان وقت كه بنده فعل كند برابر فعل نه آن قوت پيش از فعل باشد و نه از پس فعل تا مر بنده را قوت هيچ كار نباشد مگر اندر وقت كردن كار . بنده آن