شرح التعرف لمذهب التصوف ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ١٤٠

الباب الاول قوله لم سميت الصوفية صوفية

ريح الضان اذا اصابه المطر هذا وصف بعضهم لهم حتى قال عيينة ابن حصين للنبى عليه السلام انه ليؤذينى ريح هؤلاء اما يؤذيك ريحهم » .

گفت از گرسنگى بىهوش بيفتادندى تا كس ايشان را نشناختى گفتى ديوانگانند يا بادافگنانند . حالشان چنين بودى و با كس انبساط نكردندى و راز خود با كس نگفتندى از بهر دو معنى را ، يكى آنكه اگر با خلق بگفتندى از خداى تعالى گله كردن بودى ؛ و از خداوند گله كردن محال است . و اگر با خداوند گفتندى ، خصومت خود كردن با خداوند سبحانه و تعالى محال است . و نيز چون دانستندى كه خداوند از حال ما آگاه است ، آگه را آگه كردن محال است . و نيز چون دانستندى كه او صلاح كار ما داند و به صلاح ما متهم نيست ، گفتار تهمت كردن بودى ؛ و خداوند را متهم داشتن محال است . و همواره خود را به حق خداوند متهم داشتندى نه خدا را در حق خويش . و نيز ترسيدندى كه اگر از خداى تعالى چيزى خواهيم باشد كه بلاى دين ما در آن [ خواستن باشد ] ، نيارستندى انبساط كردن از بيم آنكه همه بزرگان در حال انبساط به سر درآمده‌اند ، تا بزرگان چنين گفته‌اند كه آدم عليه السلام همه بهشت يافته بود مگر يك درخت .

بدان يكى انبساط كرد تا از همه برآمد . و موسى عليه السلام قرب يافته بود و مناجات نيز يافته بود ، چنان كه خداى تعالى گفت : وَ قَرَّبْناهُ نَجِيًّا . و در دار فنا سماع كلام خداى باقى يافته بود چنان كه خداى عز و جلّ گفت : وَ كَلَّمَ اللَّهُ مُوسى تَكْلِيماً . به ديدار انبساط كرد تا بيفتاد ، يا مرده يا بىهوش آنكه خواست نيافت ، و كلام كه يافته بود فرامش كرد . پس اين طايفه چون ديدند كه سابقان بر اين صفت زيستند راه ايشان اختيار كردند و بر راه ايشان برفتند تا مگر به قيامت به طفيل ايشان خلاص يابند .

قوله : « ثم الصوف لباس الانبياء و زى الاولياء قال ابو موسى الاشعرى رضى الله عنه عن النبى عليه السلام مر بالصخرة من الروحاء سبعون نبيا حفاة عليهم العباء يؤمون العتيق و قال الحسن كان عيسى عليه السلام يلبس الشعر و ياكل من الشجر و يبيت حيث امسى و قال ابو موسى كان النبى صلى الله عليه يلبس الصوف و يركب الحمار و