معارف ( مجموعه مواعظ وسخنان ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٤٩٠

فهرست نوادر لغات و تعبيرات

نخلبندى : صنعت ساختن ميوه و درخت از موم .

« در عالم فنا نخلبندى چنين مىفرمايد از گل تا آنجا كه حقيقت باشد تا چگونه باشد » ( ص 257 ) .

نقره : بضمّ اول سيم و فضّه .

« و اگر تابان ديدى بدانكه زر است يا نقره » ( ص 270 ) .

نقصانى : كمى ( مصدر عربى با ياء اسم مصدر فارسى ) .

« و مىخواهى تا نقصانى تو به نيست رود » ( ص 169 ) .

ننگ‌نامى : سوء شهرت ، بدنامى .

« و چنين ننگ‌نامى او در اشياع او ماند » ( ص 335 ) .

نهالى : توشك نازك و دراز ( بفتح اوّل به همين معنى در حدود طبس مستعمل است ) .

« همه خصال باضداد خود چون نهاليها و چهار بالشهااند مر ايشان را از حدود درگذرانى به درد » ( ص 412 ) .

ورخج : بفتحتين و سكون سوّم زشت و مكروه ، پليد .

« چنان كه كرم پيله اگر چه ورخج مىنمايد امّا يك ريزه لعاب او را ابريشم گردانيدند » ( ص 53 نيز ص 307 ) .

ورخجى : اسم مصدر از ورخج .

« يعنى قوّتى و مايه‌يى كه سبب اجتماع اين ورخجيها خواهد باشيدن گو مباش » ( ص 206 نيز ص 309 ، 372 ) .

وصل كردن : پيوند زدن به درخت .

« بر زمين‌زار ديگر نقل كنيم و وصلش كنيم با درخت بامزه‌تر و خوش‌تر » ( ص 166 ) .

و مولانا راست :

وصل كنى درخت را حالت او بدل شود * چون نشود مهابدل حال دل از وصال تو

هر كردن : راندن و خواندن ستور مركب از ( هر ) حكايت صوت در راندن