معارف ( مجموعه مواعظ وسخنان ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٤٢١
فصل 263
فصل 263
فصل 263
قال النّبىّ عليه السّلام النّوم اخو الموت در اين معنى است كه النّاس نيام فاذا ماتوا انتبهوا همچنانك خفته را در حال خفتگى احوال بيدارى هيچ ننمايد و حالهاى ديگر بيند چون زنده بمرد او را احوال اين جهان چيزى ننمايد و حال ديگر بيند دانه و گل يكى است و آب و باد و خاك يكى است و ستاره و شمس و قمر و برج يكى پارهء را خار گردانيم بىعلّتى و يك‌پاره را گل گردانيم به حكمت آن خار را نصيب آتش كنيم و آن گل را گلاب و قرين شربت كنيم و قرين جيب خوبان كنيم اگر چه خار را قوّت و حدّت تن دارى و درشتى بيش آمد دليل قدر و قيمت وى نگردد و اگر برگ گل را ضعيفى و لطيفى و تنكى داديم دليل بىقدرى وى نباشد نيز دانهء آدم عليه السّلام يكى بود بعضى را خار انكار گردانيديم و بعضى را گل تصديق ( و يقين ) نام نيكى و بدى در جهان رانديم و اثر ايشان در اين جهان برابر ساختيم آخر عملى بايد كه اثر ايشان ظاهر شود چنانك يكى را دانهء سيب و يكى را دانهء انار و يكى را دانهء آبى و يكى را دانهء امرود گويند و ايشان در مشاهده همه نزديكند به يكديگر ، ايشان را عملى بايد تا اثر ايشان پديد آيد ، اكنون در زير خاك كنيد تا اثر ايشان ظاهر شود حميد است در سخت‌دلان آفريدن و حميد است در نرم‌دلان و مصدّقان آفريدن چنانك تيغ خشم آفريد تا اعدا را مجروح مىكند و آينهء حلم و خوش‌خويى پديد آورد تا روى دوستان در وى مشاهده مىكند كالبدها چون جامها است مر معانى ارواح و دريافت‌ها را آن معانى از عالم قدس و صفا و قوالب و اجرام خاك از عالم ديگر به اندازهء هر معنى قدسى جامهء از خاك فروبريد و بر قد او راست كرد جامهء خاك چون با معنى مقرون شود متحرك شود چنانك جامه بلابس متحرّك گردد و چون جامه بيرون كند جامه از جنبش فروماند اكنون جامهء قالب و خاك ريمناك شد گفتم برون كن تا گازرى كنيم بر سر هر سنگى و بر هر آبى و هر شاخسارى چون پاكيزه شود باز بردوزيم و جامهء نو كنيم ايمان بدر مرگ همچنان استوار باشد كه اكنون استوار دارى اگر اكنون به سيكى دنيا بفروشى بدر مرگ به شربت آب ابليس بباد دهى و اگر