معارف ( مجموعه مواعظ وسخنان ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٣١٧

فصل 199

خود پيچان مىبود آخر در زير اين بساط چيزى بايد كه او را بجنباند يا همه جهان به‌منزلهء صوفيى پرشكنه است دست را بلون ديگر مىجنباند و سر را بنوع ديگر حركت مىدهد و پاى را بنوع ديگر و زانو را به نوعى ديگر آخر اين گوشت و پوست و موى و سر صوفى را حقيقتى بايد كه در جنبش آيد كه دست و پاى از خود نجنبد باز چون تأمّل كردم همه جهان را چون حقيقت خود ديدم بىآرام و هر ساعتى بنوع ديگر مىگردد پس او را محرّكى بايد و او را مدبّرى بايد يا اين روح من به‌منزلهء كالبدى آمد قابل تغيّر و تبدّل و به‌منزلهء آلتى كه بهر نوع مستعمل مىشود آخر او را حقيقتى بايد ، مادر ما را ملامت مىكرد كه شيخ اسلام هرچه دارد بدست مادر دارد ، گفتم اى مادر من يا بدم يا نيك اگر بدم بدى خود بكنم اگر چه تو بسيار فرياد كنى و اگر نيكم نيكى خود بكنم اگرچه تو هيچ فرياد نكنى ، از بتان هندوستان پرسيدم از ياسمين گفت بت را ديو گويند و هر كسى را از ما هرچه دارد از زر و زيور همه فداى ديو خود دارند و خانهء او را مىآرايند و زر و جواهر بر وى مىگيرند و با يكديگر فخر مىكنند كه ديو ما چنين نغز است آن از بهر آن مىكنند از آنك آن ديو خود را راست و صادق و صواب مىدانند و بىخيانت مىدانند كه مالهاى ايشان را خيانت نمىكند ( و حاجت ايشان روا مىكند « 1 » ) تو نيز بدين صفت باش تا همه فداى تو دارند و ياسمين مىگفت كه كسى را از ما حاجتى افتد آنجا رود پيش ديو تا ده روز و يا بيست روز بىآب و نان مىباشد و خدمت مىكند و مىغلطند كه اى ديو حاجت من روا نكنى من از اينجا نروم از گرسنگى و تشنگى چون خيره شود ميان خواب و بيدارى كه بت گويد او را كه حاجت تو روا شد « 2 » سپس ده روز حاجت تو برآيد و يا سپس پنج روز حاجت تو برآيد و يا وى را گويد كه حاجت تو برنخواهد آمدن اين در وقت خيرگى وى گويد و اگر او نرود همچنان آنجا مىباشد بت او را در خواب سيلى زند و دست بر وى زند و اگرچه آن بت را در صورت دست نباشد و ليكن همچنان بدست بزند تا بدانى كه كرامت اوليا و غايات معجزات و عجايبها ديدن از

( 1 ) - ن : ندارد . ( 2 ) - ن : باشد .