معارف ( مجموعه مواعظ وسخنان ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٣٠٠

فصل 190

عظمت را بنشاند امّا آن كسى كه دوستدار باشد به شجاعت و سخاوت و لطف و كرم الى غير ذلك وصف كند امّا اللّه زشت آفريد و نغز آفريد و گلخن پديد آورد و بيمارى و صحّت و هر كسى را درين جهان راحتى و رنجى مقدّر كرد و بر حسب آن تقدير و حكم كرد نظر هركسى بر جايى مىافتد يكى را نظر بر جمالى و سبزهء و آب روان و خوش‌خويى مىافتد و او در آن نظر مواظبت مىكند و او را سبب شادى مىبود و يكى را نظر بر گلخن و روى ترش و خشم و حسد مىافتد در رنج مىباشد ، بسبب نظرهاى پراكنده آسايش و رنج مختلف شد مر خلقان را با آنك اعتقاد همه يكيست كه همه آفريدهء خداست و ليكن نظر مختلف است از انك نظر دگرست و اعتقاد ديگرست اكنون نيز اللّه بيان كرد كه وَ لَقَدْ ذَرَأْنا لِجَهَنَّمَ كَثِيراً « 1 » و نيز فرموده إِنِ الْحُكْمُ إِلَّا لِلَّهِ - يَفْعَلُ اللَّهُ ما يَشاءُ و يَحْكُمُ ما يُرِيدُ وَ لَوْ لا كَلِمَةٌ سَبَقَتْ مِنْ رَبِّكَ « 2 » و نيز فرموده .

إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ كانَتْ لَهُمْ جَنَّاتُ الْفِرْدَوْسِ نُزُلًا - إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا - أَطِيعُوا اللَّهَ وَ أَطِيعُوا الرَّسُولَ - مَنْ عَمِلَ صالِحاً فَلِنَفْسِهِ وَ مَنْ أَساءَ فَعَلَيْها وَ ما رَبُّكَ بِظَلَّامٍ لِلْعَبِيدِ « 3 » همه را بيان كرد و همه را فريضه است اعتقاد كردن كه اين همه راستست و صدقست و حقّست و در وى هيچ شكّى نيست امّا نظر هركسى بر كجا افتد به پايان آنجا رسد از انك قدم آنجا رود كه نظر افتد نظر يكى به مالك يوم الدّين افتد و يؤمنون بالغيب متّقى شود و نظر يكى به وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ لَهُمْ جَنَّاتُ افتد رغبت در طاعت و رجا براحت افتد و يكى را نظر بدين افتد كه و مَنْ يَعْمَلْ سُوءاً يُجْزَ بِهِ « 4 » بترس و احتراز از معصيت افتد و چون كسى

( 1 ) قرآن كريم ، سورهء 7 ، آيهء 179 . ( 2 ) سورهء 6 ، آيهء 57 ، و سورهء 14 ، آيهء 22 ، و سورهء 5 ، آيهء 1 ، و سورهء 10 آيهء 19 . ( 3 ) سورهء 18 ، آيهء 107 ، و سورهء 2 ، آيهء 6 ، و سورهء 4 ، آيهء 59 ، و سورهء 41 ، آيهء 46 ( 4 ) سورهء 3 ، آيهء 123