معارف ( مجموعه مواعظ وسخنان ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ١٨

ارتباط مثنوى و معارف بهاء ولد

شب نرفتى هوش بىفرمان من * زير دام من بدى مرغان من

بودمى آگه ز منزلهاى جان * وقت خواب و بيهشى و امتحان

( 607 - 13 ببعد )

« عجب ازين جنس مرغان هيچ نديده‌يى كه چون اينجا رسيدى و اين گنجشكان انديشه‌ها و مرغان حواس را ديدى و برين جاى فرورفتى و با ايشان مشغول گشتى و كبوتربازى آغاز كردى تو ازين جاى صيدشان نكرده‌يى و خورشان تو نمىدهى و دست‌آموز تو نيستند و بوقت صبح بفرمان تو نمىآيند و بوقت خواب بفرمان تو نمىروند « ص 71 » .

مارگير از بهر حيرانىّ خلق * مار گيرد اينت نادانى خلق

آدمى كوهيست چون مفتون شود * كوه اندر مار حيران چون شود

( 217 - 29 )

« اكنون آنها كه ابلهان‌اند عزم عزايم مىكنند و فسون حيل حاصل مىكنند تا مارى بگيرند و در سلّه و صندوق گرفتار كنند آلت و اختيار را به اينها صرف مىكنند و فسون بر مار مىدمند و مار فسون بر ايشان مىدمد » ص 76 .

آن دم نطقت كه جزو جزوهاست * فايده شد كلّ كل خالى چراست

تو كه جزوى كار تو با فايده است * پس چرا در طعن كل آرى تو دست

( 41 - 5 )

گر تو گويى فايدهء هستى چه بود * در سؤالت فايده هست اى عنود

گر ندارد اين سؤالت فايده * چه اشنويم اين را عبث بىعايده

ور سؤالت فايده دارد يقين * پس جهان بىفايده نبود ببين

گر سؤالت را بسى فايده‌هاست * پس جهان بىفايده آخر چراست

( 128 - 11 ببعد )

« اكنون تو جزو اين كلّ جهان آمدى چون توكّل جهان را بهزل دانى تو كه جزوى چگونه است كه كار خود را جدّ دانى » ص 119 .

اندك‌اندك آب را دزدد هوا * و اين چنين دزدد هم احمق ار شما

( 260 - 7 )