معارف ( مجموعه مواعظ وسخنان ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ١٤٠
فصل 99
موانست بر موانست مىافزايد اكنون اللّه اكبر گويم اگر در جمال نگرم اللّه اكبر گويم اگر در قدرت‌ها نگرم اللّه اكبر گويم اگر در علمها « 1 » نگرم اللّه اكبر گويم همه در ذكر اللّه و معنى اللّه شوم كه ذكر اللّه از همه نيكوتر است زبان كليد دلست هرچند زبان بگفت ذكر اللّه گردان‌تر باشد دل گشاده‌تر [ باشد ] « 2 » و نفايس نيك‌تر پديد آيد گويى ذكر اللّه باد صباست كه خبر دوست آورد و زمين كالبد مرده را پر از باغ و بوستان شادمانى كند و آب روان شود پيش در [ هر ] خانهء كالبد و شكوفهء ريزان از هر چمن عضوى و اجزايى پديد آيد مرد عاقل باتجربه كه سير شده و مانده شده باشد از ذكر اللّه و پژمرده گشته باشد چون اين عجايب ببيند و اين عجب به او پيدا شود همه اجزاش چست و چالاك شوند و در ذكر اللّه آيند گويى كه آن عجب زندگى بود كه آسيب به اجزاى او كرد و زنده گردانيدش و يا آن [ عجب ] « 3 » دم اسرافيل را ماند كه اجزاى خاك فروخفته را زنده مىگرداند يعنى اين بيان آن است كه باشارتى چگونه اجزاى پژمرده را زنده مىگردانيم و به بهشت خوشى مىرسانيم وَ الطُّورِ « 5 » يعنى باطن كوه طور چو از اللّه واقف شد « 4 » از عشق پاره‌پاره شد اگر باطن تو نيز سره‌سره بنگرد واقف شود و واله شود و همان لذّت بيابد اكنون چندانى ذكر گو كه اللّه را ببينى چنانك پرده از طور برخاست بديد پرده‌هاى غفلت چون بذكر اللّه بر درد تو هم ببينى ( و اللّه اعلم ) .
فصل 99
فصل 99
الم « 6 » الف يعنى منم كه چو اللّه مىگويد كه منم كجا نظر كنم تا بىشبهت ببينمش به‌آسانى سوى هوا و آسمان نظر كردم گفتم در هر جزو هوايى و موجودى كه نظر كنم اللّه آنجاست كه آن جزو را تغيير و تبديل مىكند و هست مىكند و نيست مىكند و اللّه اجزاى موجودات را پيش خود داشته است چون سپر و يا چون پرده او را مىگرداند از آسمان تا زمين همهء اجزاى جهان در تصرف او عاجز و جمله اجزاى جهان چون خاضعان و عابدان پيش او متغيّر مىشوند هوا تنك‌تنك مىشود چون
( 1 ) - ن : در عملها . ( 2 ) - ص : ندارد . ( 3 ) - ص : ندارد . ( 5 ) قرآن كريم ، سورهء 52 آيه 1 . ( 4 ) - ص : شود . ( 6 ) قرآن كريم ، سورهء 2 آيهء 1 .