ضياء القلوب ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٢٢٨
[ امتناع امير مؤمنان عليه السّلام از بيعت ]
نمود به رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله بىرسيدن دعوت به او ، و گردانيد گرگ را وسيله از براى ايمان او به رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله در اول امر .
آيا در انكار او دلالت بر بطلان خلافت ابو بكر نيست از براى طالب حق و نجات و حيرت هم نه ؟
و باز آيا دلالت ندارد امتناع سلمان از بيعت با اخبار كردن رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله بعد از سؤال به قول ايشان كه : « و من يستبدل بنا » به قول خود كه « هذا » اشاره‌كننده به سلمان در تفسير قول اللّه تعالى وَ إِنْ تَتَوَلَّوْا . . بر ضد مطلوب ايشان قوىتر از دلالت كردن بيعت بعضى و سكوت بعضى بر مطلوبشان « 1 » .
[ امتناع امير مؤمنان عليه السّلام از بيعت ]
[ امتناع امير مؤمنان عليه السّلام از بيعت ]
بحث هشتم آنكه : منازعهء امير المؤمنين عليه السّلام و امتناع او از بيعت دلالت دارد بر بطلان آن چيزى كه به آن مستحكم كردند امر بيعت را ، و الّا هرآينه آن حضرت اسرع اجابت كنندگان خواهست بودن ، و ممكن نيست كه امتناع آن حضرت از عدم ظهور حق بر آن حضرت باشد با بودن بيعت بر وجه شرعى .
و چون جائز است كه حقيقت « 2 » ابو بكر و لزوم بيعت ظاهر شود از براى اكثر مردم و ظاهر نشود از براى اعلم ايشان ، پس باقى نماند از براى سببيت امتناع چيزى مگر دانستن آن حضرت بطلان خلافت ابو بكر را ، و گفتن او به بطلان امرى قول رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله است به بطلان آن به واسطهء تظافر اخبار ميان خاصه و عامه به دوران حق با على به نحوى كه او بگردد « 3 » .
( 1 ) . سفينة النجاة : 122 - 125 . ( 2 ) . كذا ، شايد « حقّيّت » اصح باشد . ( 3 ) . در حديث معروف « على مع الحق و الحق مع على يدور معه حيثما دار » .