ضياء القلوب ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ١٣٥

[ استعمال لفظ جمع به معناى مفرد ]

هر دو تقدير اوليا خارجند از مخاطبان همچنان كه ظاهر مخاطبه و قرينه كه ظهور خروج اللّه تعالى و رسول او است از مخاطبان و عطف ثالث به ايشان ، پس وَ الَّذِينَ آمَنُوا اشاره نيست به كل كسى كه افعال مذكوره كه اقامهء صلاة و ايتاء زكات و ركوع به معنى انحنا يا به معنى خضوع كند يا كسى كه از شأنش باشد كه اين افعال را بجا آورد ، پس خاص است به آن حضرت عليه السّلام زيرا كه كسى قائل نشده است كه آيه شامل است جماعت خاص را در زمان او ، و وجه هم ندارد « 1 » .

[ استعمال لفظ جمع به معناى مفرد ]

[ استعمال لفظ جمع به معناى مفرد ]

و اما استعمال لفظ جمع در واحد با شيوع آن در مواضع تعظيم و نكتهء ايراد وَ الَّذِينَ آمَنُوا به لفظ جمع با بودن مورد واحد در كتب اهل سنت و تفاسير ايشان مذكور است اگر جمع از ظاهر خود گردانيده نشود هم به ايشان نفعى ندارد زيرا كه هيچ يك از ثلاثه در آيه مندرج نيستند ، البته چه هيچ يك از ثلاثه اولى به مؤمنان نيستند و محبت هيچ يك محبت تامهء كامله كه تالى محبت خدا و رسول توان قرار داد چنان كه ايماى به آن شده نيست .

آرى دور نيست عموم آيه نسبت به اوليا معصومينى كه زمان خالى از آنها نمىباشد به اين نحو كه مخاطبان مؤمنان يا مكلفين باشند و اولياء بعد از خدا و رسول صلّى اللّه عليه و آله و امير المؤمنين عليه السّلام ذريهء آن حضرت كه به حليهء عصمت متصفند باشند .

بعض از اهل سنت توهّم كرده‌اند كه بر تقديرى كه آيه دلالت بر امامت


( 1 ) . سفينة النجاة : 74 - 75 .