رياض السياحة ( فارسى ) — الصفحة ٩
[ ديباچه كتاب ]
سرشت از خلد برين و نگارخانه چين در گذشته ، بدين افتخار سر عزت اهالى آن ديار بر اوج آسمان رسيده و بدين عطيه عظمى و بهيه كبرى از ساير اهل بلاد ممتاز و مستثنى گرديده جمله خلايق در ظل معدلت آن آفتاب سپهر سلطنت آسوده و مرفه الحال و در زمان دولت آن نور حدقه حكومت كافه ناس خرم و فارغ‌البالند .
اميد از كرم كريم و لطف حضرت قديم بر وفق آرزو و تمناى صوفيان صفوت شعار و فدويان جان نثار آن مهر سپهر خلافت و سرو بوستان ولايت و بسيط زمين و بساط زمان تابنده و خرامنده باد .
چون بريد ملك بقا و هدهد شهر سبا بدين اشارت بشارت نمود و بدين كلمات حقيقت سمات زبان گشود از اين خبر بهجت اثر ديده دل روشن و فضاى خاطر چون گلشن گشت و بلبل طبع بدين مقال مترنم آمد
مصرع
بدين مژده گر جان فشانم رواست
بدان اشارت غيبى اين مجموعه را بنام نامى و اسم سامى بندگان درگاه و ملازمان والاجاه مزين گردانيد و از اين مباهات علم مفاخرت بر سپهر عزت و آسمان رفعت رسانيد
نظم :
الهى به آلاى و نعماى تو * باسرار اسماى حسناى تو
به حق كلامت كه آمد قديم * به حق رسول و بخلق عظيم
خديو جهان شاه منصور باد * غبار غم از خاطرش دور باد
بر امضاء و استقصاى اين تأليف مبادرت نمود الاعانة و التوفيق من الودود .
چون در اين دفتر انواع گلهاى خبر و اقسام رياحين سير روئيده و ميوه‌هاى گوناگون حكايت و نوباوه‌هاى شيرين روايت رسيده بناء عليه مسمى به رياض السياحة گرديده و تذكار بلاد و امصار هر ديار را به ترتيب حروف تهجى معين و مقرر گردانيد توفيق اتمام و نصرت انجام از حضرت ملك علام درخواسته آمد انه على ذلك قدير و بالاجابة جدير .
فهرست كتاب بر ضمير منير ناظمان مناظم سخنورى و عالمان معالم نكته‌پرورى پوشيده و مستور نخواهد بود كه بنياد اين مجموعه