رياض السياحة ( فارسى ) — الصفحة ٧٢٠

كوثر على شاه همدانى

قصد خويش تقرير فرمود دهقان عرض كرد اين مقدار لايق آن نيست كه خواجه رنج سفر كشد اگر خواجه مقرر فرمايند بنده مبلغ را حاضر نمايم و بار خاطر خواجه را از اين قيد بگشايم مشروط به‌آنكه مرا بنده‌زاده‌ايست خواجه بنده‌نوازى نموده او را در دفترخانه تربيت فرموده تا دانش حساب و شمار آموزد و در سايه عاطفت خواجه چراغ دانش افروزد اين سخن خواجه را پسند آمده قبول فرمود و بر ضمير الهام‌پذير سلطان عرض و اعلام نمود سلطان در جواب نوشت كه اگر قيام خدمت تو در دولت ما ثابت نبودى تو را ادب بليغ كردمى و ضمير تو را آزردمى مىبايد كه بتعجيل تمام رفته بموجب فرمان امر را سرانجام داده مراجعت نمائى خواجه بعد از سرانجام مهام بعز بساطبوسى مفتخر و سرافراز شده حكايت دهقان را از سلطان باز پرسيد سلطان فرمود كه دهقان‌زاده بىاصل و نژاد است چون بدفتر درآيد و دانش دفتر حاصل كند آنگاه جهت تحصيل قرب حضرت ما دانش خود را وسيله سازد و بسى خانهاى رعيت را براندازد و بسا خاندان را تباه كند و نام آن را كفايت و توقير گذارد - فى الواقع چنين است مكرر ديده شده و مىشود حاصل آنكه ذات خجسته صفات آن حضرت جامع فضائل اربعه حكمت و عفت و شجاعت و عدالت است جناب حق سبحانه و تعالى وجود آن حضرت را از سوانح روزگار و حوادث ليل و نهار در امان خويش نگاه داراد

مصرع :

يا رب دعاى خسته‌دلان مستجاب كن

كوثر على شاه همدانى

كوثر على شاه همدانى

العارف باللّه مولانا محمد رضا ابن مولانا محمد امين لقب گراميش كوثر على است عالم گرانمايه و عارف بلندپايه است از به دو طفوليت در ظل عطوفت والد و شيخنا و مولانا مجذوب على شاه ادام اللّه بركاته على مفارق الطالبين تربيت يافته و در مرافقت آن حضرت تحصيل علوم عقلى و نقلى نموده و تكميل باطن در خدمت مولانا حسين‌على شاه قدس سره فرموده و از خلفاء ايشانست و در فضل و كمال صورى و معنوى معروف و مشهور جهانيانست سفر عراقين و خراسان و حج بيت اللّه الحرام كرده و با بسيارى از علماء و مشايخ زمان طريق صحبت پيموده است در فن مناظره به‌غايت قادر و بانواع سخن و مباحثه ماهر است