رياض السياحة ( فارسى ) — الصفحة ٥٧١

شرح حديث سؤال كميل بن زياد عن مولانا امير المؤمنين عن الحقيقة

عاشقى را نسبت از معشوق پاك * سوى زنديقى دهد با اشتراك

جرح او نبود حد بيگانگان * الحذر زين قوم اى فرزانگان

عاشق حقست چون شمشير حق * كه گرفته در كف او را شير حق

گر بود شمشير حق كج باك نيست * گر تو بينى كج دلت چالاك نيست

راست بين شو تا ببينى كج تراست * راست بينى تيغ حق بىكم‌وكاست

تيغ را خود راستى اندر كجى است * اقوميت تيغ را در اعوجى است

گر بود ابروى خوب يار كج * هست عين استقامت آن عوج

خال گر باشد سيه عارى ز نور * ظلمتش دان عين نور اى باحضور

آن سواد الوجه درويش فقير * خود سواد اعظم آمد اى امير

كفر اينجا عين ايمان شريف * زندقه شد عين توحيد لطيف

زندقه عين كمالست اى پسر * هركه اين زنديق نه خاكش بسر

كامليت لاجرم اين زندقه است * زندقه جمع عرى از تفرقه است

اكمليت چيست دانى اى رفيق * منزل سير مع اللّه اى عشيق

در مرايا همچو حق ظاهر شدن * در همه بر خويشتن ناظر شدن

سوى فرق از جمع خوش باز آمدن * همچو حق سر تا به پا ناز آمدن

در همه اطوار ساير آمدن * با همه ادوار داير آمدن

فرق بعد الجمع باشد اين مقام * هست ذو العينين اين مرد تمام

آن يكى عينش سوى جمع آمده * وان دگر عينش سوى فرق آمده

فرق چشمش را حجاب از جمع نيست * فرق وى چون فرق اهل سمع نيست

فرق قبل الجمع فرق اهل سمع * عين فرق آنجا حجاب عين جمع

آنكه جانش گشت اندر جمع غرق * عين جمعش شد حجاب عين فرق

مرد جمع الجمع زين هر دو حجاب * فارغ آمد نيست بر جمعش نقاب

عين فرقش نه حجاب عين جمع * سالك مطلق نه چون اصحاب سمع

سالك مطلق نباشد سمع محض * نه بود مجذوب مطلق جمع محض