رياض السياحة ( فارسى ) — الصفحة ٢٠٨

جذب هر عنصرى جنس خود را كه در تركيب آدمى به غير جنس محتبس شده

برج آتش گرمى خورشيد ازو * همچه تا به سرخ ز آتش پشت و رو

هست سرگردان فلك اندر زمن * همچه مردان گرد مكسب بهر زن

وين زمين كدبانوئيها مىكند * بر ولادات و رضاعش مىتند

پس زمين و چرخ را دان هوشمند * چونكه كار هوشمندان مىكند

گرنه از هم اين دو دلبر مىمزند * پس چرا چون جفت درهم مىخزند

بىزمين كى گل برويد ارغوان * پس چه زايد ز اب و تاب آسمان

بهر آن ميل است در ماده به نر * تا بود تكميل كار يكدگر

ميل اندر مرد و زن حق زان نهاد * تا بقا يابد جهان زين اتحاد

ميل هر جزوى بجزوى هم نهد * ز اتحاد هر دو توليدى جهد

شب چنين با روز اندر اعتناق * مختلف در صورت اما اتفاق

روز و شب ظاهر دو ضد و دشمنند * ليك هر دو يك حقيقت مىتنند

هر يكى خواهان دگر را همچه خويش * از پى تكميل فعل و كار خويش

زانكه بىشب دخل نبود طبع را * پس چه اندر خرج آرد روزها

خاك گويد خاك تن را بازگرد * ترك جان گو سوى ما آ همچو گرد

جنس مائى پيش ما اولىترى * به كه جان بگذارى و اين‌سو پرى

گويد آرى ليك من پا بسته‌ام * گرچه همچون تو ز هجران خسته‌ام

ترى تن را بجويند آب‌ها * كى ترى بازآ ز غربت سوى ما

گرمى تن را همىخواند اثير * كه ز نارى راه اصل خويش گير

هست هفتاد و دو علت در بدن * از كششهاى عناصر چه رسن

علت آيد تا بدنها بگسلد * تا عناصر يكدگر را واهلد

چهار مرغند اين عناصر بسته‌پا * مرگ و رنجورى و علت پاگشا

پايشان از همدگر چون باز كرد * مرغ هر عنصر يقين پرواز كرد

جذبهء اين اصلها و فرعها * هر دمى رنجى نهد بر جسم ما