رياض السياحة ( فارسى ) — الصفحة ١١٤
اسعد بيك
نكوهيده و اقوال ناپسنديده پيراسته از سطوت سياستش « 1 » كسى را ياراى اشارت نه و از همت مهابتش احدى را قدرت مكالمت نه
بيت :
گهى در تواضع چه اهل سلوك * گهى از تف قهر سوزد ملوك
اسعد بيك
اسعد بيك
شهرياريست در كشور كمال و شهسواريست در عرصهء جمال كه معنى إِنْ هذا إِلَّا مَلَكٌ كَرِيمٌ از صورت زيبايش پيدا و حقيقت وَ آتَيْناهُ الْحُكْمَ صَبِيًّا از حال جان‌فزايش هويدا رمز هذا سِحْرٌ مُبِينٌ * از چشم جادويش آشكارا و آيت قابَ قَوْسَيْنِ از طاق ابرويش پديدار كَأَنَّهُنَّ الْياقُوتُ وَ الْمَرْجانُ لعل شكربار اوست و يَمْشِي سَوِيًّا سرو خوش‌رفتار اوست ، نقطه لا تنقسم از خال سياهش معلوم و سر دهانش نكته‌ايست موهوم ، لَيْلَةِ الْقَدْرِ از زلف مشكينش ظاهر ، مَطْلَعِ الْفَجْرِ از لوح جبينش باهر ، وَ عَلَّمْناهُ مِنْ لَدُنَّا عِلْماً بيان عرفانش ، ما كَذَبَ الْفُؤادُ ما رَأى دل حق دانش ، لَعَلى خُلُقٍ عَظِيمٍ اشاره بخلق كريم اوست ، وَ ظِلٍّ مَمْدُودٍ كنايه از لطف عميم او
نظم :
جمله عالم جسم و جان آن نگار * هر چه گويم بيش از آن بود آن نگار
برنخيزد از بهار خرمى * تا ابد محبوب‌تر ز و آدمى
آن گوهر يكتا از كان سعيد پاشا است همواره آباء گرام آن عاليمقام ايالت آن ولايت داشتندى و رايت عدل و داد بسپهر صلح و سداد افراشتندى اكنون آن پادشاه كشور سعادت در مسند عزت و جلالت حكمران و كامكار است ، كلمات معرفت سمات از آن واقف رموز تحيت بسيار چنان كه وقتى از اوقات كه اسعد ساعات بود مسود اوراق از آن زبدهء آفاق سؤال نمود كه عشق چيست و محبت را چه معنى است آن طاير قدسى بلبل ناطقه را بدين‌گونه پرواز داد كه عشق آتشى است بىدود و زيانيست بىسود و شبى است بىصباح و قفلى است بىمفتاح راهيست بىپايان و درديست بىدرمان
بيت :
راهيست راه عشق كه هيچش كناره نيست * آنجا جز آنكه جان بسپارند چاره نيست
( 1 ) - نسخه : سطوت ستايش . . .