رياض السياحة ( فارسى ) — الصفحة ١٠٨

گفتار در مذهب قدريان

جمله قرآن امر و نهى است و وعيد * امر كردن سنگ را هرگز كه ديد

خالقى كه اختر و گردون كند * امر و نهى جاهلانه چون كند

گر شتربان اشترى را مىزند * آن شتر قصد زننده مىكند

خشم اشتر نيست با آن چوب او * پس ز مختارى شتر برده است بر

عقل حيوانى چه دانست اختيار * اين مگو اى عقل انسان شرم دار

اينكه فردا اين كنم يا آن كنم * اين دليل اختيار است اى صنم

جملهء عالم مقر در اختيار * امر و نهى اين بيار و آن ميار

آرى من طلب شيئا و جد وجد . قبض و بسط و رتق و فتق گيتى بر راى آدمى منوط و امور عالم و خير و شر جهان بر تدبير انسان مربوط بر وفق حديث قدسى

يا بن آدم خلقت الاشياء لاجلك و خلقتك لاجلى

جمله موجودات بطفيل آدم ايجاد گشته و پايه قدر و منزلتش از كيوان درگذشته

نظم :

خويشتن را نمىشناسى قدر * ورنه بس محتشم كسى اى صدر

هم خلف نام و هم خليفه نسب * نه ببازى شدى خليفه لقب

ذات حق را مهينه اسمى تو * گنج تقديس را طلسمى تو

به بدن درج اسم ذات شدى * بقوا مظهر صفات شدى

سر موى تو را دو كون بهاست * زانكه هستى دو كون بىكم‌وكاست

قالبت قبهء انا اللهى * ليك در جبه‌ئى نه آگاهى

مشكل عالم از تو آسان شد * دد و دامت ز دم هراسان شد

سنگ چون موم زير تيشه تست * آب آهن يكى ز پيشه تست

پوست بيرون كنى ز شير و پلنگ * و ز هوا بركشى عقاب و كلنگ

بر سر پيل بر زنى قلاب * گردن شير بركشى به طناب

دگران زير بازوان تواند * سر در افسار و در عنان تواند

نه فلك در دل تو دارد گنج * با كواكب و ليك در يك كنج

گر زمانى به ترك و تاز آئى * به روى تا بعرش و بازآئى