رياض السياحة ( فارسى ) — الصفحة ١٠٥

گفتار در اعتقاد جبريان

و ديگرى را به كمند فِي جِيدِها حَبْلٌ مِنْ مَسَدٍ پاى بسته

بيت :

چه بود اندر ازل اين مرد نااهل * كه باشد آن محمد اين ابو جهل

بلى وَ ما مِنَّا إِلَّا لَهُ مَقامٌ مَعْلُومٌ

مقدر گشته پيش از جان و از تن * براى هر يكى امرى معين

اى درويش عزيز بىامر او كسى بمناجات راه ندارد و بىحكم او قدمى بخرابات نگذارد و هو بِكُلِّ شَيْءٍ مُحِيطٌ

بيت :

يكى حلقه كعبه دارد بدست * يكى در خرابات افتاده مست

گر آن را براند كه باز آردش ؟ * ور اين را بخواند كه نگذاردش ؟

دريغا يكى را شاهد سعادت در آغوش و ديگرى گليم شقاوتش بر دوش يكى هم‌نشين ناز و نعمت و ديگرى قرين سوز و محنت يكى با عيش و طرب دمساز و ديگرى از رنج و تعب در گداز يكى در ملك عزت شهريار و ديگرى بر خاك مذلت بىاعتبار يكى

السعيد سعيد فى بطن امه

و ديگرى

الشقى شقى فى بطن امه

آخر آن چه پيش آورد و اين چه گناه كرد الْمُلْكُ الْيَوْمَ لِلَّهِ الْواحِدِ الْقَهَّارِ

نظم :

طلعت رومى و چهره حبشى را * آلت خوبى چه بود و علت زشتى

چهره هندو و روى ترك چرا شد * همچو دل دوزخى و روى بهشتى

از چه سعيد اوفتاد و از چه شقى شد * زاهد محرابى و كشيش كنشتى

نعمت منعم چراست دريا دريا * محنت مفلس چراست كشتى كشتى

بدان اى عزيز

نظم :

اگر لطفش قرين حال گردد * همه ادبارها اقبال گردد

بهر جائى كه لطفش روى پيچ است * همه تدبيرها هيچ است هيچ است

يكى از بزرگان اين طايفه را سؤال كردم كه بعثت انبياء و تربيت اولياء و تهديد استاد و تخفيف زهاد چيست گفت اى عزيز اين نيز از كرم بىنهايت و فرط عاطفت اوست كه تو را معلوم‌تر گردانيد كه ظلومى و جهولى و از غايت جهل فضولى از كمال نادانى بلى گفتى و از جاهلى امانت پذيرفتى حضرت عزت از كمال مرحمت تو را