رياض السياحة ( فارسى ) — الصفحة ١٠٣

گفتار در اعتقاد جبريان

اگر اراده حق سبحانه و تعالى بودى آدمى روش مستقيم اختيار نمودى و آيه « وَ لَوْ شاءَ اللَّهُ لَجَعَلَكُمْ أُمَّةً واحِدَةً وَ لكِنْ يُضِلُّ مَنْ يَشاءُ وَ يَهْدِي مَنْ يَشاءُ » از اين معنى كنايت است

بيت :

مكن به چشم حقارت نگاه بر من مست * كه نيست معصيت و زهد بىمشيت او

عنان اختيار هدايت بدست خلق نيست و آيهء « إِنَّكَ لا تَهْدِي مَنْ أَحْبَبْتَ وَ لكِنَّ اللَّهَ يَهْدِي مَنْ يَشاءُ » بر اين معنى اشارتست

بيت :

هر جمادى را كند فضلش خبير * عاقلان را كرده قهر او ضرير

زمام توسن ذلت و عزت در كف مردم نباشد آيهء « تُعِزُّ مَنْ تَشاءُ وَ تُذِلُّ مَنْ تَشاءُ » بدين ايماء است

بيت :

اگر عزت دهد رو ناز مىكن * و گرنه چشم حسرت باز مىكن

و در روز « نَحْنُ قَسَمْنا » هر چه مقرر و مقدر شده همان است و جف القلم ، و آيه « فِطْرَتَ اللَّهِ الَّتِي فَطَرَ النَّاسَ عَلَيْها لا تَبْدِيلَ لِخَلْقِ اللَّهِ » گواه اين مدعاست

بيت :

حلقه پير مغانم ز ازل بر گوش است * ما همانيم كه بوديم و همان خواهد بود

هر كه را خواهد به دوزخ فرستد و هر كه را خواهد مغفرت نمايد . فَيَغْفِرُ لِمَنْ يَشاءُ وَ يُعَذِّبُ مَنْ يَشاءُ *

بيت :

كشاند گلخنى را تا به گلخن * رساند گلشنى را تا بگلشن

و جميع انبياء عظام و اولياى كرام در تحت امر جبارند قُلْ لا أَمْلِكُ لِنَفْسِي نَفْعاً وَ لا ضَرًّا إِلَّا ما شاءَ اللَّهُ

بيت :

دست نى تا دست جنباند برفع * نطق نى تا دم زند از ضر و نفع

بىامر او سبحانه و تقدس كسى را يارائى و قدرتى نيست وَ هُوَ الْقاهِرُ فَوْقَ عِبادِهِ * ، وَ اللَّهُ غالِبٌ عَلى أَمْرِهِ

بيت :

آسمان و زمين كه در كارند * همهء در تحت امر جبارند

و بىاذن او جل شانه احدى را توانائى شفاعت نى مَنْ ذَا الَّذِي يَشْفَعُ عِنْدَهُ إِلَّا بِإِذْنِهِ

بيت :

اگر خداى نباشد ز بنده‌اش خشنود * شفاعت همه پيغمبران ندارد سود