رياض السياحة ( فارسى ) — الصفحة ٩٣

انتخاب از رساله حق اليقين شبسترى

انتخاب از رساله حق اليقين شبسترى

انتخاب از رساله حق اليقين شبسترى

حقيقة : هستى تبارك و تعالى پيداتر از هستيهاست كه او به خود پيداست و پيدائى هستيها بدوست اللَّهُ نُورُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ .

حقيقة : دليل هستى او به حقيقت جز او نيست كه هيچ‌گونه كثرتى را به هستى او راه نيست و دليل را از هستى ناگزير بود أَ وَ لَمْ يَكْفِ بِرَبِّكَ أَنَّهُ عَلى كُلِّ شَيْءٍ شَهِيدٌ .

سرى نازك : كمال نبوت از روى نبوت به كثرتست

فانى اباهى بكم الامم يوم القيمة

و تحقيق ولايت در وحدت كه

لا يسعنى فيه ملك مقرب و لا نبى مرسل

اگر چه قوت نبوت بحسب قوت ولايت است كه نور او به مثابه نور قمر است كه از آفتاب ولايت مستفاد است ليكن مخالفت از جهت وحدت و كثرتست كه وَ تَرَى الشَّمْسَ إِذا طَلَعَتْ تَزاوَرُ عَنْ كَهْفِهِمْ ذاتَ الْيَمِينِ وَ إِذا غَرَبَتْ تَقْرِضُهُمْ ذاتَ الشِّمالِ .

نكته : مبدأ ولايت غير نبى نبوتست و مبدأ نبوت نبى ولايت قُلْ إِنْ كُنْتُمْ تُحِبُّونَ اللَّهَ فَاتَّبِعُونِي يُحْبِبْكُمُ اللَّهُ .

دقيقة : باشد كه ولى غير نبى از خاصيت متابعت بمقامى رسد كه از ولايت نبى به دو فيض رسد و اتحاد تا غايتى انجامد كه نبى از وجه نبوت محض در بعضى امور تابع ولى باشد و به حقيقت متابعت خود كرده باشد در مرتبه دويم وحى و اين هنگام باثبات مخالفت در غير نبوت خاتم النبيين اتفاق افتاد هَلْ أَتَّبِعُكَ عَلى أَنْ تُعَلِّمَنِ مِمَّا عُلِّمْتَ رُشْداً - و هذا فِراقُ بَيْنِي وَ بَيْنِكَ .

حقيقة : ذات هستى اقتضاى يگانگى مطلق كند كه غير هستى جز نيستى نبود شَهِدَ اللَّهُ أَنَّهُ لا إِلهَ إِلَّا هُوَ .

حقيقة : ذات هستى ديگر كه غير هستى است بر هستى مقدم نيست كه تقدم الشيء على نفسه لازم آيد پس هستى واجب يگانه بود لا إله الا هو فى الآخرة و الاولى .

لازمة : وجود عين خير است و عدم عين شر ، و شر از اعتبارات و نسب خيزد و ما خَلَقْناهُما إِلَّا بِالْحَقِّ .

حقيقة : ممكن امرى است اعتبارى كه عقل بر وفق خويش از ادراك وجود و عدم در ذهن تركيب كند و چون به نهايت طور خويش رسد كه مبدأ طور كشف است حكم