رساله مخ المعانى ( فارسى ) — الصفحة ٤٩

فصل سوم : [ در بيان حرف آخر عشق يعنى : قاف ]

حسن دهلوى هم ازاين خ خ بادهء جان سرمست است و پيرو كامل اين سنت عرفا و شعراى ايران مىباشد - او در رسالهء خود عقل را محكوم و مغلوب عشق قرار مىدهد كه در عرفان سراسر وجود انسان به هيجان و حركت و شور درمىآيد و طى طريق مىكند و به خدا نزديك مىگردد - اين عشق است كه وجود آدمى را روشن مىكند ، نيرو و جرئت و محبت مىدهد ، خشوع و رقت و لطافت مىبخشد و تمام هستى او را دگرگون مىسازد - مىگويد :

خ خ بهر دل كه عشق در آن پادشاه شد ممالك آن جهان و اين جهان در تحت تصرف آورد - هرچه اشارت عقل است درو عقده بسيار است و هرچه تلقين عشق است دبدبه و فرمان يار است - حكم معتبر حكم عشق است خ بىتامل مثال آن را قبول بايد كرد . . . اسرار عشق جز دل عاشق نداند و رموز درد جز دل دردمند درك نكند . . .

و هم عطارد و مشترى از ادراك آن عاجز و مضطر درماند - رسائل عشق با مسائل عقل باز نخواهد - عقل را رسمى است كه هرچه خطا بيند