رساله مخ المعانى ( فارسى ) — الصفحة ٢٦

فصل اول : [ دربارهء حرف اول عشق يعنى خ عين ]

خ خ عين را معانى بسيار است ، يك معنى عين چشم است و تخم عشق چشم است - بيت خود مىنويسد در اين مورد :

شد تخم عشق اين چشم سر زان دارمش چون تخم تر * يا رب چه خواهد داد بر تخم در آب انداخته

در نظر وى محرك عشق خ چشم است ، يعنى ديدار معشوق ، عليه جامى ، كه گفته است :

نه تنها عشق از ديدار خيزد * بسا كين دولت از گفتار خيزد

حسن معتقد است بين چشم و عشق رابطه‌ها و نسبت‌ها و پيوندهاست :

خ خ نبشته شده است كه يك معنى عين چشم است - چشم و عشق باهم دگر مناسبتى دارند چنان كه در چشم سه چيز مىبايد در عشق نيز سه