شرح گلشن راز ( فارسى ) — الصفحة ٥٨٩

ظلمت زمان و مكان

موسى ( ع ) با آنكه از انبياء اولوالعزم بود طالب لقاء و ارشاد حضرت « 1 » خضر ( ع ) كه خدا درباره‌اش مىفرمايد « 2 » : « وَ عَلَّمْناهُ مِنْ لَدُنَّا عِلْماً » شد . كما فى القرآن قال له موسى ( ع ) « 3 » : « هَلْ أَتَّبِعُكَ عَلى أَنْ تُعَلِّمَنِ مِمَّا عُلِّمْتَ رُشْداً » .

قوله :

مبادا هيچ با عامت سر و كار * كه از فطرت شوى ناگه نگونسار

تأكيد از جهت همان قبل است كه احتراز از جاهل و عام باشد ، كما قال تعالى فى ذمّهم : « إِنَّ شَرَّ الدَّوَابِّ عِنْدَ اللَّهِ الصُّمُّ الْبُكْمُ الَّذِينَ لا يَعْقِلُونَ » . و فى موضع آخر قال فى حقّهم : « إِنَّ الَّذِينَ لا يَرْجُونَ لِقاءَنا وَ رَضُوا بِالْحَياةِ الدُّنْيا وَ اطْمَأَنُّوا بِها وَ الَّذِينَ هُمْ عَنْ آياتِنا غافِلُونَ » . شيخ سعدى - عليه الرحمة - راست :

« پسر نوح با بدان بنشست * خاندان نبوتش گم شد

سگ اصحاب كهف روزى چند * پى نيكان گرفت و مردم شد « 4 » »

خضر مىكشت آن فرزند طالح * كه او را بد پدر يا جدّ صالح

طالح و فاجر نقيض صالح است ، چون ايشان - قدس سره - سابقا تأكيد در ترك از مجالست سفها و عوام داشتند . لهذا شاهد بر اثبات مدّعا ، قتل خضر ( ع ) آن جوان را آورده‌اند كه خدا مىفرمايند : « فَانْطَلَقا حَتَّى إِذا لَقِيا

( 1 ) . پا : ( حضرت ) را ندارد . ( 2 ) . شا : فرمايد ( 3 ) . پا : ( ع ) را ندارد . ( 4 ) . شا : ( شيخ . . . مردم شد ) را ندارد .