شرح گلشن راز ( فارسى ) — الصفحة ٥٢٩

[ قيامت كبرى و صغرى : ]

نماند « 1 » مرگ تن در دار حيوان

يا آنكه نباشد مرگ و موت تن در دار حيوان - كه دار آخرت است - كه « 2 » آنجا حيات وصف ذات او است « 3 » نه عرضى . كما قال تعالى : « وَ إِنَّ الدَّارَ الْآخِرَةَ لَهِيَ الْحَيَوانُ لَوْ كانُوا يَعْلَمُونَ » ؛ چه ، بدن اخروى مؤلّف و مركّب از اجزاى متضادّه نيست كه قابل تفرقه و انحلال باشد . لذا اصحاب جنّت در جنّت مخلّدند و اصحاب نار در نار . كما قال تعالى : « أُولئِكَ أَصْحابُ النَّارِ هُمْ فِيها خالِدُونَ » .

به يكرنگى برآيد قالب جان

يعنى چون روح از بدن مفارقت نمود ، اين همه رنگ‌هاى بدن از سفيدى استخوان و سياهى موى و زردى عصب و قرمزى خون از او محو شود .

خوشا آن دم كه ما بىخويش باشيم

چه ، خودبينى نشان احولى است ، و اين علّت را ندارد آنكه او ولى است . اوصافى كه حجاب اهل معرفت‌اند ، مىدان كه هريك نتيجه‌ى اين دو صفت‌اند .

« مبين خود را و كم كن خودنمايى * كه باشى هم به دام خويش محبوس

ز خودبينى كشد بيچاره طوطى * همان كز خودنمايى ديد طاوس »

ذرّه‌اى را ديدم كه آفتاب بر او مىتافت . گفتم : اى عاشقى كه معشوق را

( 1 ) . شا ، دا : بماند ( 2 ) . پا : يعنى ( 3 ) . پا : ذات بدن اخروى است