شرح گلشن راز ( فارسى ) — الصفحة ٥١٧

[ قيامت كبرى و صغرى : ]

« كرد آفريدگار تعالى به فضل خويش * چشمت به هفت پرده و سه آب منقسم

صلب و مشيمه ، شَبكِه ، زجاجيّه و جليد * پس عنكبوت و بيض و عنب ، قرن ملتحم »

و رطوبت جليديّه را كه مرآت صور و اصل اجزاء عين است ، چون شمسه‌ى قلاده در وسط قرار داده كه ايمن باشد . بالجمله مىشود از « 1 » سبع المثانى سوره‌ى الحمد مراد « 2 » باشد . چه ، او را نيز سبعه مىگويند از باب آنكه مشتمل بر هفت آيه است ، و مثانىاش گويند از باب آنكه گويند به « 3 » دو مرتبه بر پيغمبر نازل شد .

او لانّها يثنّى « 4 » فى كلّ صلاة . او لأنّ « 5 » نصفها ثناء العبد للرّب و النّصف الآخر عطاء الرّب للعبد . او لانّها مستثناء لهذا الامّة . او لانّها أثنيته و مدايح لله تعالى . قال تعالى « 6 » : « وَ لَقَدْ آتَيْناكَ سَبْعاً مِنَ الْمَثانِي وَ الْقُرْآنَ الْعَظِيمَ » .

بالجمله از آن سوره‌ى مباركه معلوم مىشود اين مطلب كه بقا حق راست ؛ چه ، مىفرمايد : « الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعالَمِينَ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ مالِكِ يَوْمِ الدِّينِ » كه سلطان و مالك عالم جزا « 7 » اوست . نظير آنكه در جايى مىفرمايد « 8 » : « وَ لِلَّهِ مُلْكُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ » ، و جايى ديگر : « وَ لِلَّهِ مِيراثُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ » .

به كلّ من عليها فان بيان كرد

يعنى سبع المثانى - كه قرآن باشد - بيان فرمود اين مطلب را : « كُلُّ مَنْ عَلَيْها فانٍ وَ يَبْقى وَجْهُ رَبِّكَ ذُو الْجَلالِ وَ الْإِكْرامِ » ، كه كلّ ماهيّات از انسان و

( 1 ) . پا : مراد از ( 2 ) . پا : ( مراد ) را ندارد . ( 3 ) . پا : زيرا كه به ( 4 ) . دا : ثنّى ( 5 ) . شا ، دا : لأنّها ( 6 ) . شا : ( قال تعالى ) را ندارد . ( 7 ) . پا : ( جزا ) را ندارد . ( 8 ) . شا ، دا : مىفرمايد در جايى