شرح گلشن راز ( فارسى ) — الصفحة ٣٤٨

حقيقت موعود

مؤدّب لمتأدّبه الّذى ياخذ نور « 1 » العلم بوسايط من مشكاة النّبوة الختميّة المحمّدية .

از او تا ظاهر آيد رحمت عام

چنان‌كه خود حقيقت حتميه ، رحمت عامّى است كه فراگرفته كلّ موجودات را ؛ چه ، فهميدى كه يك اسمش از اسامى شريفه‌ى « 2 » وجود « 3 » منبسط است كه آن وجود رحمت واسعه‌اى است كه فرموده : « برحمتى وسعت كلّ شىء » ؛ چه ، كلّ موجودات مرحوم به اين رحمت‌اند از تمام ملل حتّى جمادات « 4 » . علاوه درباره‌ى آن حضرت است : « وَ ما أَرْسَلْناكَ إِلَّا رَحْمَةً لِلْعالَمِينَ » .

قوله :

شود او مقتداى هر دوعالم * خليفه گردد از اولاد آدم

يعنى اوست مقتدا و پيشواى هر دوعالم كه عالم دنيا و عالم آخرت باشد ؛ چنان‌كه اوست خليفه‌ى انتخاب شده از اولاد آدم - عليه السّلام « 5 » - ؛ چه ، يكى از اسامى آن حقيقت ختميه « خليفة اللّه » است ، چنان‌كه اشاره فرموده در قرآن مجيد : « إِذْ قالَ رَبُّكَ لِلْمَلائِكَةِ إِنِّي جاعِلٌ فِي الْأَرْضِ خَلِيفَةً » .

قوله :

اگر تاريخ عالم را بخوانى

« كه نه سر پيداست وصفش را نه بن » ؛ چه ، از حضرت امام باقر ( ع ) مروى است : « و لعلك ترى أنّ اللّه تعالى انّما خلق هذا العالم الواحد و ترى

( 1 ) . شا : ( نور ) را ندارد . ( 2 ) . پا : شريف ( 3 ) . شا : ( وجود ) را ندارد . ( 4 ) . پا : جمادات ( 5 ) . پا : ع