شرح گلشن راز ( فارسى ) — الصفحة ٣٢٣

فناى فى اللّه :

خليل‌آسا شود صاحب توكّل

كنايه از اين است كه انسان بايد در ثبات قرار از سرزنش ملامت‌كنندگان ، پيرو نوح نبىّ اللّه باشد ، و در صبر و توكّل و رضا و تسليم تابع ابراهيم خليل اللّه « 1 » . چنان‌كه در حين سقوط به نار ، جبراييل بر او ظاهر شده ، عرض نمود : « أ لك حاجة ؟ » جواب دادند : « بلى ، أمّا اليك فلا » . بارى « 2 » ؛ چه « 3 » ، آن بزرگوار كلّ را نفى فرمود ؛ توجّه بر كسى نمود كه به وحدت تمام را داراست . لذا قال مولانا على - عليه السّلام - : « التوكّل التبرّى من الحول و القوّة و الانتظار بما يأتى به القدر » . و قال تعالى : « الْمُؤْمِنُونَ الَّذِينَ « 4 » إِذا ذُكِرَ اللَّهُ وَجِلَتْ قُلُوبُهُمْ وَ إِذا تُلِيَتْ عَلَيْهِمْ آياتُهُ زادَتْهُمْ إِيماناً وَ عَلى رَبِّهِمْ يَتَوَكَّلُونَ » .

پس اى عزيز تو هم به زبان واقعى « توكلت على اللّه انّه حسبى و نعم الوكيل » بگو .

« غير تسليم و رضا كو چاره‌اى * در كف شير نر خون‌خواره‌اى »

از اينجاست كه مىفرمايند « 5 » :

ارادت با رضاى حق شود ضمّ * رود چون موسى اندر باب اعظم

دهد يكباره هستى را به تاراج

فناى فى اللّه :

فناى فى اللّه :

بدان كه آنها كه پيش مذكور شد ، اشاره به فناى صفاتى بود و اين فرد اشاره به فناى ذات اشياء در ذات مقدّس اقدس « 6 » است ؛ اگر چه اين

( 1 ) . شا : الرّحمن ( 2 ) . شا : ( چنان . . . بارى ) را ندارد . ( 3 ) . پا : ( چه ) را ندارد . ( 4 ) . شا : ( الّذين ) را ندارد . ( 5 ) . شا : مىفرمايد ( 6 ) . شا : اقدس مقدس