شرح گلشن راز ( فارسى ) — الصفحة ٢٤٦

بيان دوران كواكب سبعه :

شش برج « 1 » سمت جنوب ، خريف و زمستان است و در شش برج « 2 » سمت شمال ربيع و تابستان است . و مقدار جرم شمس كه نيّر اعظم است ، در تعيين مساحت ، سيصد و بيست و شش مقابل جرم ارض است .

سيوم زهره ، دوم جاى عطارد * قمر بر چرخ دنيا گشت وارد

سوّم « 3 » از سيّارات زهره [ است ] ، و بر قولى حركت او تمام دوره را در هفت ماه و چهارده ساعت تمام نمايد . و مكان او در فلك سيّوم از افلاك تسع است . دوّم از سيّارات عطارد [ است ] ، و مكان او در فلك دوّم ، و نيز حركت او بر قولى در سه ماه و بر قولى در دو ماه و بيست و هشت روز تمام دوره را سير مىكند ؛ چنان‌كه مدار و حركت ذاتى كوكب مريخ - كه در ورقه‌ى قبل مذكور گرديد - تمام دوره را به دوره مركز ارض در ششصد و هشتاد و هفت روز است . بارى ، اول از سبعه‌ى متحيّره ، قمر است « 4 » ، و مكان او در فلك اوّل است ، و « 5 » حركت و سير او در بيست و هشت يا سى روز است . از « 6 » تمام كواكب كوچك‌تر است ، و هم « 7 » در حركت سريع‌تر .

بزرگ معلوم شدنش از بابت قرب به ماست . على الجمله تمام اين‌ها مدبّرات و مصابيح عالم ملك‌اند . كما قال تعالى : « وَ لَقَدْ زَيَّنَّا السَّماءَ الدُّنْيا بِمَصابِيحَ » .

و ايضا قوله تعالى : « إِنَّا « 8 » زَيَّنَّا السَّماءَ الدُّنْيا بِزِينَةٍ الْكَواكِبِ » .

قمر را بيست و هشت آمد منازل

مثل آنكه نفس انسان - كه هواى خارج از باطن است - از جهت او همين بيست و هشت منزل است كه در عبور بر هر منزلى ، كلمه‌اى از

( 1 ) . شا : بروج ( 2 ) . شا : ماه ( 3 ) . شا : سيّم ( 4 ) . پا : ( است ) را ندارد . ( 5 ) . پا : ( و ) را ندارد . ( 6 ) . پا : بيست و هشت روز از ( 7 ) . پا : ( هم ) را ندارد . ( 8 ) . پا : و