شرح گلشن راز ( فارسى ) — الصفحة ٢٣٧

بيان قلب مؤمن حقيقى و عرش الرحمن :

سكون در وسط است « 1 » . چنان‌كه اگر كره‌اى فرض شود از مغناطيس ، ميان خالى ، و در وسط او نخودى از آهن انداخته شود ، چون از تمام جهات آن قوه او را جاذب و طالب است ، لا بد او معلّق در وسط ، ساكن خواهد بود . و بعضى ديگر از حكما گويند : علّت سكون ارض از باب جذب فلك نيست ؛ چه ، افلاك اجسام لطيف‌اند و ارض كثيف ، و مناسبت ندارد « 2 » ، بلكه سكون ارض از باب دفع فلك است او را از جميع جوانب به دفع مساوى ؛ از جهت ستّه به هريك ميل نمايد ، از جهت خلاف او دفع است .

لازمه‌ى اين دفاع بعد از تقاوم ، سكون در وسط است . و اشاره به طريقه‌ى اوّل است قول مولوى :

« آن حكيمش گفت كز جذب سما * از جهات شش بماند اندر هوا »

و اشاره به طريقه‌ى ثانى « 3 » است قول ايشان ، بلكه دفعش مىكند از شش جهات .

« تا بماند اندر ميان عاصفات »

امّا ادلّه‌ى نقلى بر سكون ارض كما فى الدّعاء : « يا من استقرّت الارضون باذنه » ؛ و فى القرآن : « وَ أَلْقى « 4 » فِي الْأَرْضِ رَواسِيَ أَنْ تَمِيدَ بِكُمْ » ، و جايى ديگر است : « وَ الْجِبالَ أَوْتاداً » .

بيان قلب مؤمن حقيقى و عرش الرحمن :

بيان قلب مؤمن حقيقى و عرش الرحمن :

چرا گرديد نامش عرش رحمان ؟ * چه نسبت دارد او با قلب انسان ؟


( 1 ) . شا : سكون است در وسط ( 2 ) . شا : ندارند . ( 3 ) . شا : ثانيه ( 4 ) . شا : و القينا