مرآت الافراد ( فارسى ) — الصفحة ٣٦٢
بخش اول تعليقات و توضيحات .
سرخى ، سفيدآب ، سرمه ، زرك ( - زرورق ) يا خال عارضى كه به وسيلهء سرمه به كنج لب يا جاى ديگر از رخساره گذارند . ( فرهنگ معين ، زير واژه‌هاى ، زرك و هر هفت . )
( 1399 ) شوى : شوهر .
( 1400 ) از دو رو : به دو جهت ، به دو علت .
( 1401 ) كوش : بكوش .
( 1402 ) يأجوج و مأجوج : يأجوج و مأجوج نوعى از خلقت‌اند در حديث است كه يأجوج و مأجوج امتىاند از فرزندان نوح ( ع ) چهار امير دارند و نمىميرد يكى از ايشان تا نمىبيند از اولاد خود هزار سوار را درازى قد ايشان يك‌صد و بيست ذراع است و گوشهاى ايشان آن‌قدر پهناست كه يكى را مىگسترند و ديگرى را لحاف مىسازند و هركه از ايشان مىميرد او را مىخورند . ( آنندراج ، زير واژهء يأجوج . ) يأجوج و مأجوج دو بار در قرآن كريم آمده است ( 94 ، الكهف و 96 ، الأنبياء ) و از جمله احاديث در اين مورد « . . . فتح اليوم من ردم يأجوج و مأجوج مثل هذه » . ر . ك . اللؤلؤ و المرجان ، ج 3 ، ص 392 و « فتح اللّه من ردم يأجوج و مأجوج مثل هذا » . ر . ك . اللؤلؤ و المرجان ، ج 3 ، ص 393 .
( 1403 ) شه عادلان : ظاهرا منظور حضرت على بن ابى طالب ( ع ) است .
( 1404 ) جاى آر : به جاى آر .
( 1405 ) ابا : با ( به ضرورت شعر ) .
( 1406 ) استم : ستم ( به ضرورت شعر ) .
( 1407 ) علم : شناخته شده ، معروف ، سرشناس . ( فرهنگ معين )
( 1408 ) بىغش : بىعيب و نقص .
( 1409 ) ستى - ستّى ( به تخفيف به ضرورت شعر ) . ستّى مخفف سيدتى ، يعنى « بانوى من » .
( 1410 ) عجوز : پيره‌زن .
( 1411 ) به غور كسى رسيدن : كنه و حقيقت كار يا مطلب كسى را فهميدن .
( 1412 ) شيخ عبد اللّه : شناخته نشد .
( 1413 ) شاه على : شناخته نشد .
( 1414 ) مهاباد : قصبه‌اى از دهستان گرمسير شهرستان اردستان . ( فرهنگ معين ، اعلام )
( 1415 ) فعال : جمع فعل .
( 1416 ) قرآن : ابراهيم ، بخشى از آيهء 7 .
( 1417 ) دارنده : دارا : ثروتمند .
( 1418 ) مقبول : خوب‌روى . ( لغت‌نامه )
( 1419 ) ر . ك . كليات سعدى ، طيبات ، ص 602 ، در غزلى به مطلع :
بسيار سال‌ها به سر خاك ما رود * كاين آب چشمه آيد و باد صبا رود .
( 1420 ) جعل ( سرگين‌غلطانك ) سرگين را به صورت گلولهء كوچكى درمىآورد و سپس آن را پس‌پسكى به درون لانهء خود مىكشاند .
( 1421 ) نفور : رميدن ، دور شدن ، نفرت كردن . ( فرهنگ معين )
( 1422 ) گرد : غم و اندوه . ( برهان قاطع )