مرآت الافراد ( فارسى ) — الصفحة ٣٠٥

بخش اول تعليقات و توضيحات .

باشد .

( 254 ) قرآن : الدهر ، بخشى از آيهء 21 .

( 255 ) دردنوش - دردآشام - دردكش : كسى كه شراب را تا ته پياله با درد مىآشامد ( فرهنگ معين زير واژهء دردكش . )

( 256 ) شاه عشق : نزد عرفا به معنى پير كامل .

( 257 ) پير مغان : رهبر كامل روحانى . ( فرهنگ لغات عرفانى ، زير واژهء « پير خرابات » )

( 258 ) يار قديم : كنايه از بارى تعالى .

( 259 ) مفهوم مصراع دوم : زيرا كه هيچ رازدارى نمىتواند محرم اين راز گردد .

( 260 ) اللّه اكبر : 1 ) كلمهء تكبير . 2 ) تنگى است ميان دو كوه چهل مقام و بابا كوهى در شمال شيراز ، و آن منبع قنات آب ركن‌آباد است . ( فرهنگ معين )

( 261 ) مصلّى : محل نمازگزارى . - جائى كه مردم در عيد فطر و قربان در آن نماز گزارند .

( لغت‌نامه ) عيدگاه شيراز كه آن جاى به غايت خوش و خرم و سيرگاه است . نام جائى در شيراز كه آرامگاه حافظ در آن است .

( 262 ) در اين بيت و بيت تالى ، پيرجمالى در مورد « اللّه اكبر » و « مصلّى » تجنيس معنوى به كار برده ( به شرح تعليق‌هاى 260 و 261 ) .

( 263 ) صوت شيرازى : لهجهء شيرازى .

( 264 ) مقامر : قمارباز . ( آنندراج )

( 265 ) كتاب هيلاج : منظور هيلاج نامهء منسوب به شيخ فريد الدين عطّار .

( 266 ) هيلاج ، ص 6 - 405 .

( 267 ) خمّار : مىفروش و توسعا ، دكان مىفروش .

( 268 ) منظور جنيد بغدادى : ابو القاسم جنيد بن محمد بن جنيد ، ملقب به سيد الطائفه ، متوفى به سال 297 يا 298 هجرى قمرى ، صوفى مشهور ؛ متولد بغداد . اصلش از نهاوند ، و خواهرزادهء سرى سقطى بود . ر . ك . تذكرة الاولياء ، باب چهل و سوم ، ص 5 - 31 و جستجو در تصوف ، ص 121 - 114 .

( 269 ) نازكى : نزاكت و خوش‌طبعى ، ظرافت . ( فرهنگ معين )

( 270 ) قرآن : النور ، 35 .

( 271 ) قرآن : الرحمن ، 17 .

( 272 ) قرآن : الكهف ، بخشى از آيهء 16 .

( 273 ) عالم تمثل ، عالم مثال ، عالم مثل : عالمى است لطيف‌تر نسبت به عالم اجسام و هرچه درين جهان به نظر آيد نظير آن در عالم مثال موجود است . ( فرهنگ معين ، زير واژهء عالم . ) ؛ عالم مثال - اقليم ثامن : چون عالم مقدار هشت است كه هفت قسم آن اقاليم هفتگانه است كه در آن مقادير حسيه است و اقليم هشتم مقادير مثاليه است كه عالم مثل معلقه است . ( فرهنگ لغات عرفانى ، زير واژهء اقليم ثامن . )

( 274 ) عقل محمّدى : ظاهرا تعبيرى از مقام ولايت كليهء مطلقه الهيه .

( 275 ) حديث نبوى . در كشف الخفاء ، ج 1 ، ص 234 و كشف الاسرار ، ج 9 ، ص 283 ، به صورت