شرح نظم الدر ( شرح قصيده تائيه ابن فارض ) ( فارسى ) — الصفحة ٠.٣٥
4 . آثار و شروح و ترجمه‌ها
است ؛ اما از آنجا كه تائيهء صغرا در ذهن او با نظم السلوك در هم آميخته است ، شروحى كه در ذيل تائيهء صغرا مىآورد ، در واقع همانهاست كه دربارهء تائيهء كبرا ( نظم السلوك ) نوشته‌اند . « 1 »
پس از تائيهء كبرا ، مهم‌ترين و مشهورترين قصيدهء ابن فارض ، قصيدهء عرفانى ميميّه يا خمريهء اوست كه در وصف شراب حب الهى است و شروح متعددى دارد . دو شرح فارسى آن تاكنون به چاپ رسيده است :
الف ) مشارب الأذواق ، از امير سيد على همدانى ملقب به على ثانى كه به كوشش محمد خواجوى در تهران ( 1362 ش ) ، و در مجموعهء احوال و آثار مير سيد على همدانى به كوشش محمد رياض در پاكستان ( 1364 ش ) چاپ شده است .
ب ) لوامع أنوار الكشف و الشهود على قلوب أرباب الذوق و الجود ، مشهور به لوامع از عبد الرحمن جامى . اين كتاب نيز بارها به چاپ رسيده است ؛ از جمله در مجموعه‌اى تحت عنوان لوامع و لوائح ، به كوشش ايرج افشار در تهران به سال 1360 ش « 2 » .
بر قصايد يائيه ، ذاليه و الغاز ابن فارض نيز شروحى نوشته‌اند . « 3 »
اقبال مستشرقان به آثار ابن فارض سبب شده است كه قصايد او ، بخصوص تائيهء كبرا و خمريه ، به زبانهاى مختلف چون آلمانى ، ايتاليايى ، انگليسى ، فرانسوى و دانماركى ترجمه شود . از ميان ترجمه‌هاى تائيهء كبرا مىتوان به ترجمهء منظوم هامر پورگشتال به
( 1 ) . dibi ( 2 ) . براى اطلاع از شروح ديگر ، نگاه كنيد به : ابن فارض شاعر حبّ ، ص 121 ؛ كشف الظنون ، ج 2 ، ص 1338 . Geschichte der Arabischen Litterarture , V . 1 , p . 305 , 306 , Geschichte der Arabischen Litterature Supplement , V 1 . P . 463 - 464 . ( 3 ) . نگاه كنيد به : كشف الظنون ، ج 2 ، ص 1349 . Geschichte der Arabischen Litterarture , V . 1 , p . 305 , 306 , Geschichte der Arabischen Litterature Supplement , V 1 . P . 463 - 464 .