شرح نظم الدر ( شرح قصيده تائيه ابن فارض ) ( فارسى ) — الصفحة ٠.١٠٠
9 - 1 . موضوع
- اطوار ثلاثه : به تصحيح حسين داودى ، نشريهء معارف ، دورهء نهم ، شمارهء 2 ، تهران ، مرداد و آبان 1371 ش .
- عقل و عشق يا مناظرات خمس : تصحيح و تحقيق اكرم جودى نعمتى ، تهران ، اهل قلم زير نظر دفتر نشر ميراث مكتوب ، 1375 ، چاپ اول .
- المناهج فى المنطق ، تصحيح دكتر ابراهيم ديباجى ، مؤسسهء مطالعات اسلامى دانشگاه تهران و مؤسسهء بين المللى انديشه و تمدّن اسلامى ، 1376 ، چاپ اوّل .
9 . شرح نظم الدّر
9 . شرح نظم الدّر
9 - 1 . موضوع
9 - 1 . موضوع
شرح نظم الدّر كتاب حبّ الهى و تفسير عاشقانهء هستى بر مبناى عرفان ابن عربى است .
صائن الدين با براعت استهلالى كه در آن به كار گرفته ، اين معنا را به خواننده مىرساند كه سراسر كتاب ، حديث همين يك اصل است : يُحِبُّهُمْ وَ يُحِبُّونَهُ :
« حمد بىحد خداى را كه نهال بود و نابود از رياض اراضى « كان اللّه » مقطوع كرده ، در عين آن قطع ، حضرتى را كه كشته‌زار حبوب يُحِبُّهُمْ شايد ، وصل گردانيد و به آبيارى رَحْمَتِي وَسِعَتْ كُلَّ شَيْءٍ آن را سرسبز و شاداب داشته ، مستعد ريع ظهور انوار و ثمار يُحِبُّونَهُ ساخت .
و شگفت آنكه يُحِبُّهُمْ پيش از يُحِبُّونَهُ باشد . آن شوريده هم كه صائن الدين را در كمند جذبه خويش داشت ، پيشتر گفته بود : « اصل عشق از قدم رود ، نقطهء « باء » يُحِبُّهُمْ ، به تخمى در زمين يُحِبُّونَهُ افكندند ، لا بل آن نقطه در « هم » افگندند تا يُحِبُّونَهُ برآمد . چون عبهر عشق برآمد ، تخم همرنگ ثمره بود و ثمره همرنگ تخم . » « 1 »
صائن الدين همانند ديگر عرفا معتقد است كه عشق عبارت از ميل ذاتى همهء اعيان موجودات است كه در تمام هستى ، از مبدأ آفرينش تا منتهاى عالم آميزش و آلايش
( 1 ) . سوانح غزالى ، ص 83 .