شرح فصوص الحكم ( تحقيق حسن حسن زاده آملى ) ( فارسى ) — الصفحة ٩٦

[ 1 ] [ فص حكمة الهية فى كلمة آدميّة ]

كه انسان اعنى حقيقت او موجودست در جميع مظاهر سماويه و عنصريّه « 1 » و مشاهده مىكند او را در جميع مواطن و مراتب به صورى كه مناسب او باشد در حالت تنزل از حضرت علميّه به غيبيّه ، و از غيبيّه به شهادت مطلقه ، پيش از ظهور او درين صورت انسانيّهء حادثيّهء زمانيّه ، و احاطهء اين اشارت نمىتواند كرد مگر كسى كه محيط باشد به سرّ وَ قَدْ خَلَقَكُمْ أَطْواراً و ارباب ذوق و اصحاب شوق را بايد كه در تحقيق آنچه به شرحش قيام نموده شد ملاحظهء اين ابيات كند : نظم :

چو هراسم را مظهر آمد ز غيب * جهان گشت موجود بىهيچ ريب

رسيدند از علم اشيا به عين * شهادت پذيرفت از غيب زين

عيان گشت چون شخص بىجان جهان * و ليكن درو نوع انسان چو جان

جهان فرع و اصل است انسان درو * جهان جسم و انسان نگر جان درو

به هرطور او را ظهوريست خاص * كه دارد بدان مرتبت اختصاص

تو روح جهانى و از روح پيش ( بيش - خ ) * و ليكن ندانسته‌اى قدر خويش

بدان گر ندانى به القاى سمع * كه كونين در نشأت تست جمع

( 1 ) - عبارت قيصرى بدين صورت است « في جميع مظاهره السماوية و العنصرية » ( ص 64 - ط 1 - چاپ سنگى ) .