شرح فصوص الحكم ( تحقيق حسن حسن زاده آملى ) ( فارسى ) — الصفحة ٧٨١

[ 16 ] [ فصّ حكمة رحمانيّة فى كلمة سليمانيّة . ]

و وقتى كه حقّ تعالى به حكم كُلَّ يَوْمٍ هُوَ فِي شَأْنٍ در هرروزى بل در هر آنى در شأنى است و تحصيل حاصل محال ، پس تجلّى مىكند اشيا را دائما به اسمائى كه مقتضى ايجاد است . پس ايجاد مىكند و تجلّى مىكند به اسمائى كه مقتضى اعدام است . لاجرم اعدام مىنمايد .

پس اشيا را در يك زمان متجلّى مىشود به ايجاد و به اعدام تا همه كار به او راجع شود كه وَ إِلَيْهِ يُرْجَعُ الْأَمْرُ كُلُّهُ و بدين تجلّى انواع قيامات كه در بعضى مقامات مذكور شده حاصل مىگردد . و چون ذات او دائما مقتضى شئون اوست لاجرم تجلّيات او دائمه است و ظهوراتش مستمره ، و شئونش متواليه ، و تعيّناتش متعاقبه .

و چون اقل جزو از زمان منقسم به دو « آن » است ، پس در يك آن ايجاد حاصل مىشود و در آن ديگر اعدام . لاجرم ، نظم :

خداى جهان هرچه ابدا كند * به تجديد امثالش ابقا كند

ندارد بقائى بجز وجه او * بجز وجه او هيچ هستى مجو

چو حق بنده‌اى را مظاهر شود * به ايجاد و اعدام قادر شود

نبود آصف از جن قوىتر بتن * و ليكن ازو بود اعلم به فن

بلى هست بسيار داننده‌تر * به اسرار تصريف از جن بشر

بياورد او تخت بلقيس را * به نزد سليمان به نقل از سبا

و ليكن به اعدام و ايجاد بود * كه در علم تصريف استاد بود

و لا تقل « ثمّ » تقتضى المهلة ، فليس ذلك بصحيح ، و إنّما « ثمّ » ( و إنما هي - خ ) تقتضى تقدّم الرّتبة العلّيّة ( العليّة معا ) عند العرب فى مواضع مخصوصة كقول الشّاعر : « 1 »

( 1 ) - شاعر ابو داود حارث بن حجّاج است ، و تمام آن بدين صورت است : كهزّ الرّديني تحت العجاج * جرى فى الأنابيب ثم اضطرب -