شرح فصوص الحكم ( تحقيق حسن حسن زاده آملى ) ( فارسى ) — الصفحة ٧١٥

[ 15 ] [ فصّ حكمة نبويّة فى كلمة عيسويّة ]

فإنّا أعبد حقّا * و إنّ اللّه مولانا

پس ما بندگان فرمانبردار اوئيم به قبول آنچه افاضه مىكند بر ما و به اظهار صفات عينيّهء او در ما و عبوديّت طالب ربوبيّت است ، پس ربّ ما و مولاى ما كه مولى نعم و مفيض صفات كماليّه است بر ما ، حضرت اللّه است لا سواه .

و ذكر اسم « اللّه » كرد نه غير او از اسماء زيرا كه اسم جامع جميع اسماء اوست و همه عالم مظاهر او .

و إنّا عينه فاعلم * إذا ما قلت إنسانا

و ما ، اعنى اعيان عالم عين حقّ است از آنكه اسماى اوست و اسما از وجهى عين مسمّى است كه آن وجه احديّت است .

و معنى « إذا ما قلت إنسانا » آنست كه اگر عالم از حيثيّت احديّت جمعش تسميه كنى به « انسان كبير » ما عين اوئيم . يا اگر گوئى كه اوست ظاهر شده به صورت انسان كامل ، پس مسمّى باشد به انسان كما قال بيت :

سبحان من أظهر ناسوته * سرّ سنا لاهوته الثّاقب

ثمّ بدا فى خلقه ظاهرا * فى صورة الآكل و الشّارب

چه ما را در حقيقت انسانيّه اشتراك است با كامل ، و برين تقدير « إنا » از لسان افراد انسان باشد نه عالم .

فلا تحجب ( فلا تحجب - معا ) بإنسان * فقد أعطاك برهانا

« فلا تحجب » بر صيغهء مبنى للمفعول ، يعنى هيچ احدى ترا محجوب نسازد .

به اينكه تو مسمّى به « انسانى » و حقّ مسمّى به « اللّه » .

و بر صيغهء مبنى للفاعل ، يعنى تو محجوب مساز نفس خود را به اينكه گوئى تو مسمّى به انسانى و حق مسمّى به اللّه ، زيرا كه حق سبحانه و تعالى ترا برهان ذوقى عطا داده است كه به اعتبار حقيقت عين اوئى ، و به اعتبار تعيّن و تقيد غير او .