شرح فصوص الحكم ( تحقيق حسن حسن زاده آملى ) ( فارسى ) — الصفحة ٥٥٠

[ 10 ] [ فصّ حكمة أحديّة فى كلمة هوديّة ]

موجوده در خارج ، چه آخر مراتب اوست .

و دوم مستهلكه بودن اعيان در حقّ به فانى گشتن ( به فناء گشتن - خ ) درو .

پس بر معنى اوّل ، آخر عين ظاهر است و باطن عين اوّل ، چه حقّ اوّل و باطن بود و هنوز اشياء را ظهور نى ؛ پس اوّل و آخر اوست چنان كه ظاهر و باطن اوست ، لاجرم دردىكشان سرمست و جرعه‌چشان شراب ألست در مخاطبهء او گويند :

نظم .

تا تو به خلوتگاه جان آرام و مأوا ساختى * دل را ز درد درد خود سرمست و شيدا ساختى

اوّل توئى آخر توئى باطن توئى ظاهر توئى * از بهر حكمت خويش را پنهان و پيدا ساختى

گه ظاهر اشيا شدى ، گه باطن اسما شدى * گه اسم كردى نام خود ، گاهى مسمّا ساختى

بينائى عاشق توئى ، زيبائى معشوق تو * پس تو به چشم خويشتن در خود تماشا ساختى

تا عاشقى غير ترا دلبر نيارد ساختن * در هر لباسى خويش را معشوق زيبا ساختى

وَ هُوَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمٌ * لأنّه بنفسه عليم .

او به هر چيزى داناست از آنكه علم او متعلّق است به ذات و صفاتش ؛ و عالم نيست مگر عين صفات او ، پس او به هر چيزى عليم است به عين علمى كه به نفس خويش دارد .

فلمّا أوجد الصّور فى النّفس و ظهر سلطان النّسب المعبّر عنها بالأسماء صحّ النّسب الإلهى للعالم .

« نفس رحمانى » عبارت است از همه هيولاى عالم روحانى و جسمانى از براى مشابهت آن به « نفس انسانى » ، چه نفس انسانى هوائى است كه از باطن به ظاهر