شرح فصوص الحكم ( تحقيق حسن حسن زاده آملى ) ( فارسى ) — الصفحة ٥٢٤

[ 10 ] [ فصّ حكمة أحديّة فى كلمة هوديّة ]

قرب ميّتى را از ميّتى ، يعنى فرق نكرد سعيد را از شقى در حصول قرب چنان كه در موضع ديگر انسانى را تخصيص نكرد از انسانى و فرمود :

وَ نَحْنُ أَقْرَبُ إِلَيْهِ مِنْ حَبْلِ الْوَرِيدِ و ما خصّ إنسانا من إنسان ، آرى بيت :

اگرچه از رگ گردن « 1 » به بنده نزديك است * خداى دور بود از بر خدا دوران

فالقرب الإلهى من العبد لا خفاء به فى الإخبار الإلهى . فلا قرب أقرب من أن تكون هويّته عين أعضاء العبد و قواه ، و ليس العبد سوى هذه الأعضاء و القوى فهو حقّ مشهود فى خلق متوهّم .

يعنى قرب الهى به بنده هم به اخبار الهى پوشيده نيست و خود كدام قرب أقرب از آن تواند بود كه هويّت حقّ عين اعضا و قواى بنده باشد و بنده عبارت از همين اعضا و قواست ، پس به حقيقت بنده حقّ مشهودست در خلق متوهّم ، از آنكه حقّ را در مراياى اعيان تجلّىهاست و به حسب هر مرآتى ظاهر به صورتى :

پس جهان مظهرست و ظاهر دوست * همه عالم پر از تجلّى اوست

فالخلق معقول و الحقّ محسوس مشهود عند المؤمنين و أهل الكشف و الوجود .

و ما عدا هذين الصّنفين فالحقّ عندهم معقول و الخلق مشهود .

پس خلق معقول است و حقّ محسوس و مشهود در نظر مؤمنان كه اهل كشف

( 1 ) - رگ گردن ، ترجمه وريد است . در تفسير جواهر گويد : « الوريد عرق في باطن العنق . و الحبل : العرق - اى حبل هو العرق - » . و در تفسير مراغى آمده است كه : « حبل الوريد عرق كبير في العنق ، و للانسان وريدان مكتنفان بصفحتى العنق في مقدمها ، متّصلان بالوتين يردان من الرأس اليه » . استاد علّامه شعرانى - شرّف اللّه نفسه - فرموده است : « وريد ، أورطى معرّب آئورت لغت فرانسه است » ) etroA ( راقم گويد : آئورت ، وتين است و آن شريان اصيلى است كه از زير بطن چپ قلب خارج شود ، و ساير شريانات از او منشعب مىشوند . و خون را به جميع اعضاء بدن مىرساند .