شرح فصوص الحكم ( تحقيق حسن حسن زاده آملى ) ( فارسى ) — الصفحة ٤٧٤

[ 9 ] [ فصّ حكمة نوريّة فى كلمة يوسفيّة ]

ظاهر شده است .

و صدق فى أنّ هذا جبرئيل فإنّه جبرئيل بلا شكّ .

و بىهيچ شبهه صادق است درين مقال كه او جبرئيل است .

و قال يوسف عليه السّلام : إِنِّي رَأَيْتُ أَحَدَ عَشَرَ كَوْكَباً وَ الشَّمْسَ وَ الْقَمَرَ رَأَيْتُهُمْ لِي ساجِدِينَ ، فرأى إخوته فى صورة الكواكب و رأى أباه و خالته فى صورة الشّمس و القمر . هذا من جهة يوسف و لو كان من جهة المرئى لكان ظهور إخوته فى صورة الكواكب و ظهور أبيه و خالته فى صورة الشّمس و القمر مرادا لهم .

فلمّا لم يكن لهم علم بما راه يوسف كان الإدراك من يوسف فى خزانة خياله ، و علم ذلك يعقوب حين قصّها عليه فقال : يا بُنَيَّ لا تَقْصُصْ رُؤْياكَ عَلى إِخْوَتِكَ فَيَكِيدُوا لَكَ كَيْداً .

بدانكه هرچه در صورتى غير صورت اصليهء خويش بنمايد ، نمودن در آن صورت گاهى به ارادت مرئى مىباشد ؛ و گاهى به ارادت رائى ؛ و گاه به ارادت هر دو ؛ و گاه بىارادت هر دو « 1 » .

امّا أوّل چون ظهور ملك بر پيغامبرى از انبيا در صورتى از صور ، و چون ظهور كاملان اناسى بر بعضى صالحان در صورى كه غير صور اصليهء ايشان است .

و امّا ثانى چون ظهور روحى از ارواح ملكيّه و انسانيّه به استنزال كاملى متصرّف در آن روح به سوى عالم خويش ، تا كشف كند معنيى را كه مختص باشد به دو .

و امّا ثالث چون ظهور جبرئيل مر نبى را عليهما السلام به استنزال نبى او را ، و فرستادن حقّ به سوى نبى عليه السلام .

و امّا رابع چون ديدن زيد صورت عمرو را در خواب بىقصد زيد .

( 1 ) - خواننده محقق بداند كه رساله ما به نام « انسان در عرف عرفان » را در اين مقام اهميّت بسزا است كه درى به سوى سالك صادق مىگشايد و اللّه سبحانه فتّاح القلوب و منّاح الغيوب .