شرح فصوص الحكم ( تحقيق حسن حسن زاده آملى ) ( فارسى ) — الصفحة ٢٦٤

[ 3 ] [ فصّ حكمة سبّوحيّة فى كلمة نوحيّة ]

پس در ميان مقامين در يك كلام جمع كرد . لاجرم مقام او جامع آمد ميان وحدت و كثرت و جمع و تفصيل و تنزيه و تشبيه ؛ بلكه جامع جميع مقامات اسمائيّه آمد و لهذا قرآن مجيد ناطق است به همه اين مقامات حميد .

فلو أنّ نوحا عليه السّلام أتى به مثل هذه الآية لفظا أجابوه ، فإنّه شبّه و نزّه فى آية واحدة ، بل فى نصف آية .

پس اگر نوح آيتى مثل آيت لَيْسَ كَمِثْلِهِ شَيْءٌ آوردى قوم اجابت كردندى ، چه حضرت خواجه عليه السلام تشبيه كرد و تنزيه در آيت واحده كه : لَيْسَ كَمِثْلِهِ شَيْءٌ و هُوَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ * بلكه در هر دو نصفش كه يكى لَيْسَ كَمِثْلِهِ شَيْءٌ است و نصف ديگر وَ هُوَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ * تشبيه و تنزيه مدرج است چنانچه بيان آن به تقديم رسيد .

و نوح عليه السّلام دعا قومه « لَيْلًا » من حيث عقولهم و روحانيّتهم فإنّها غيب « وَ نَهاراً » دعاهم أيضا من حيث صورهم و حسّهم .

يعنى نوح عليه السلام گاهى قوم را از حيثيت عقول ايشان كه معطى تنزيه است به مقام تنزيه دعوت كرد و گاهى از روى صور ايشان كه موجب تشبيه است به مقام تشبيه خواند .

و ما جمع فى الدّعوة مثل لَيْسَ كَمِثْلِهِ شَيْءٌ فنفرت بواطنهم لهذا الفرقان فزادهم فرارا .

و جمع نكرد در دعوت چون آيهء لَيْسَ كَمِثْلِهِ شَيْءٌ پس از براى اين فرقان نفرت كرد بواطن ايشان لاجرم از دعوت ايشان را غير نفرت نيفزود .

ثمّ قال عن نفسه إنّه دعاهم ليغفر لهم لا ليكشف لهم و فهموا ذلك منه صلى اللّه عليه و سلّم لذلك جَعَلُوا أَصابِعَهُمْ فِي آذانِهِمْ وَ اسْتَغْشَوْا ثِيابَهُمْ و هذه كلّها صورة السّتر الّتى دعاهم إليها فأجابوا دعوته بالفعل لا بلبّيك .

يعنى نوح عليه السلام خبر كرد از نفس خويش كه : إِنِّي كُلَّما دَعَوْتُهُمْ لِتَغْفِرَ لَهُمْ ، من دعوت قوم از براى مغفرت حق كردم نه از براى كشف جمال