شرح فصوص الحكم ( تحقيق حسن حسن زاده آملى ) ( فارسى ) — الصفحة ٢٦١

[ 3 ] [ فصّ حكمة سبّوحيّة فى كلمة نوحيّة ]

دعوت كرد قوم را اسرارا يعنى پوشيده و باطن به سوى باطن مطلق از حيثيت عقول و روحانيّت ايشان ؛ تا چون ملأ اعلى و ملائكهء مقربين عبادت باطن مطلق كنند .

پس چون قبول دعوت او نكردند به واسطه آنكه محبت مظاهر جزئيّه - كه معبودات ايشان است - در قلوب و بواطن ايشان راسى و راسخ بود ، نوح در مخاطبهء ايشان فرمود : اسْتَغْفِرُوا رَبَّكُمْ إِنَّهُ كانَ غَفَّاراً . يعنى طلب سرّ وجودات و ذوات و صفات خويش در وجود و ذات حق [ كنيد ] و هريك بگوئيد .

گم شدن در گم شدن دين منست * نيستى در هستى آيين منست

لاجرم از آن روى كه نفوس بر محبت اعيان خويش مجبول‌اند ، به نيستى در هستى پرداختند و سايهء كم‌مايه در اشراق خورشيد بلندپايهء مستور نساختند و بواسطهء وفور استيناس به تقيّدات مىشوم سرّ « محو » موهوم و « صحو » معلوم نشناختند و اظهار نفور كردند . پس نوح در مشاهدهء اين حال قائل بدين مقال گشت كه : إِنِّي دَعَوْتُ قَوْمِي لَيْلًا يعنى دعوت قوم خويش كردم در سرّ ، « وَ نَهاراً » يعنى در علانيه . يا گوئيم در باطن و غيب به دعوت روحانيّه ؛ و در ظاهر و شهادت به دعوت حاصله به قواى جسمانيّه . فَلَمْ يَزِدْهُمْ دُعائِي إِلَّا فِراراً پس دعاى من ايشان را به غير فرار نيفزود ؛ پس از قبول وحدت و شهود حق مطلق ظاهر ، به صور كثرت گريختند ؛ و با وجود لب‌تشنگى آب بقا بر خاك مضيّعه ريختند . بيت :

به حق گريز كه آب حيات او دارد * تو زينهار ازو خواه هر نفس زنهار

و ذكر عن قومه أنّهم تصامموا عن دعوته لعلمهم بما يجب عليهم من إجابة دعوته .

يعنى نوح عليه السلام از قوم خود خبر داد كه چون وجوب اجابت دعوت را دريافتند به سدّ اسماع قلوب از قبول دعوت به حكم : جَعَلُوا أَصابِعَهُمْ فِي آذانِهِمْ بشتافتند .

فعلم العلماء باللّه ما أشار إليه نوح عليه السّلام فى حقّ قومه من الثّناء عليهم