شرح فصوص الحكم ( تحقيق حسن حسن زاده آملى ) ( فارسى ) — الصفحة ٢١٥

[ 2 ] [ فصّ حكمة نفثيّة فى كلمة شيثيّة ]

شكر يا عملى ديگر تا بنده گويد : بيت :

زهى فيض فضل تو از حد فزون * نگنجد در افضال تو چند و چون

منزّه عطايت ز شوب غرض * مبرّا نوالت ز نيل عوض

أو على يدي الجبّار فينظر فى الموطن و ما يستحقّه .

و گاه بر دست « جبّار » بخشد پس نظر كند به بنده و استحقاقش و جبر و انكسار او كند اگر شكستگى داشته باشد . آرى بيت :

خواجه اشكسته‌بند آنجا رود * كه در آنجا پاى اشكسته بود

و قهر كند اگر متجبّر و متكبّر باشد على احد المعنيين .

أو على يدي الغفّار فينظر فى المحلّ و ما هو عليه فإن كان على حال يستحقّ العقوبة فيستره عنها ، أو على حال لا يستحقّ العقوبة فيستره عن حال يستحقّ العقوبة فيسمّى معصوما و معتنى به و محفوظا .

و گاه بر دست « غفار » بخشد پس نظر كند به بنده و آنچه بنده بر اوست پس اگر مستحق عقوبت باشد ستر كند بنده را از عقوبت ؛ و اگر نباشد ستر كند بنده را از حالى كه بدان مستحق عقوبت شود پس بنده را « معصوم و محفوظ » گويند .

و غير ذلك ممّا يشاكل هذا النوع .

و غير مذكور را نيز بدين قياس كند از آنچه مشاكل اين نوع باشد از عطاياى اسمائى .

و المعطي هو اللّه من حيث ما هو خازن لما عنده فى خزائنه فما يخرجه إلّا به قدر معلوم على يدي اسم خاص بذلك الأمر .

و عطادهنده درين صور و غير آن اللّه تعالى است از آنچه در خزائن اوست « وَ لِلَّهِ خَزائِنُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ » و آن اعيان اين هر دو است كه منتقش است به نقش آنچه بوده است و خواهد بود تا روز قيامت . پس بيرون نمىآرد از خزائن اعيان كه در « حضرت عنديّت » اوست به سوى شهادت مگر به قدر معلوم به دست اسمى كه خاص باشد بدان عطا و حكم آن امر به دست او بود . ( در دست او بود - خ ) .