كتاب الجغرافية ( فارسى ) — الصفحة ٢٦٥

اوزان و مقياس‌هايى كه در كتاب به كار رفته است

( ر . ك : اوزان و مقياس‌ها در اسلام ، والتر هينس ، صص 90 - 97 ) .

فرسخ : برابر 3 ميل و 1000 باع و دقيقا به اندازه 6 كيلومتر است ( همان ، ص 99 ) .

قفيز - اندازه قفيز بزرگ در بغداد و كوفه حدود 45 كيلوگرم ( گندم ) بود .

قفيز كوچك برابر با 962 / 23 كيلوگرم گندم بود .

در ايران قفيز به عنوان واحد حجم در دوران اسلامى بود و برابر با 16 رطل يا 5 / 6 كيلوگرم و اندازه‌اى معادل 44 / 8 ليتر بوده است .

قفيز در اصطخر فارس برابر با 22 / 4 ليتر .

قفيز در شيراز برابر با 55 / 10 ليتر .

قفيز در قيروان برابر با 88 / 201 ليتر .

قفيز در قرطبه برابر 16 / 44 ليتر . ( ر . ك : اوزان و مقياس‌ها در اسلام ، والتر هينس ، صص 78 - 81 ) .

قنطار 100 رطل و تحت شرايطى 100 من است براى تعيين مقدار زياد طلا ، يك قنطار 10000 دينار برابر با 33 / 42 كيلوگرم طلاست .

قنطار در مصر دوران اسلامى برابر 45 كيلوگرم بود .

قنطار در عراق برابر با 5 / 327 كيلوگرم .

قنطار در ايران برابر با 57 كيلوگرم .

قنطار در دمشق برابر با 185 كيلوگرم . ( ر . ك : همان ، صص 38 ، 40 ، 41 ) .

مرجع ، مقياس سطح در مغرب اسلامى است و برابر 40 ذراع رشاشى در مربع بود و از آن‌جايى كه اين مقياس ذراع السوداء و برابر 04 / 54 سانتىمتر است بدين ترتيب مرجع برابر 4 / 467 متر مربع مىشود . ( ر . ك : همان ، ص 107 ) .

وجب : مقدار مسافت ما بين انگشت خنصر و انگشت ابهام است در موقع بازكردن دست كه تقريبا چهار گره مىشود ، لغت‌نامهء دهخدا .